Об утверждении Методики формирования баланса активов и пассивов

Приказ Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан от 21 ноября 2016 года № 268. Зарегистрирован в Министерстве юстиции Республики Казахстан 21 декабря 2016 года № 14547.

      В соответствии с подпунктом 5) статьи 12 Закона Республики Казахстан от 19 марта 2010 года "О государственной статистике", а также с подпунктом 258) пункта 17 Положения о Министерстве национальной экономики Республики Казахстан, утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 24 сентября 2014 года № 1011, ПРИКАЗЫВАЮ:

      1. Утвердить прилагаемую Методику формирования баланса активов и пассивов.

      2. Управлению национальных счетов совместно с Юридическим управлением Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан в установленном законодательством порядке обеспечить:

      1) государственную регистрацию настоящего приказа в Министерстве юстиции Республики Казахстан;

      2) в течение десяти календарных дней после государственной регистрации настоящего приказа направление его копии на официальное опубликование в периодических печатных изданиях и информационно-правовой системе "Әділет";

      3) направление копии настоящего приказа в Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Республиканский центр правовой информации" для включения в Эталонный контрольный банк нормативных правовых актов Республики Казахстан в бумажном и электронном виде в течение десяти календарных дней со дня государственной регистрации;

      4) размещение настоящего приказа на интернет-ресурсе Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан.

      3. Управлению национальных счетов Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан довести настоящий приказ до структурных подразделений и территориальных органов Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан для руководства и использования в работе.

      4. Контроль за исполнением настоящего приказа возложить на курирующего заместителя Председателя Комитета по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан (Керимханова Г.М.).

      5. Настоящий приказ вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования.

Председатель


Комитета по статистике


Министерства национальной


экономики Республики Казахстан

Н.Айдапкелов


  Утверждена
приказом Председателя
Комитета по статистике
Министерства национальной экономики
Республики Казахстан
от 21 ноября 2016 года № 268

Методика
формирования баланса активов и пассивов
Глава 1. Общие положения

      1. Методика формирования баланса активов и пассивов (далее – Методика) относится к статистической методологии, разработанной в соответствии с международными стандартами и Законом Республики Казахстан от 19 марта 2010 года "О государственной статистике".

      2. Настоящая Методика предназначена для использования Комитетом по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан при формировании баланса активов и пассивов согласно международным стандартам и применяется для целей Системы национальных счетов (далее – СНС).

      3. Целью настоящей Методики является описание алгоритма формирования баланса активов и пассивов и повышение качества расчетов макроэкономических показателей.

      4. В качестве методологической основы использована Система национальных счетов 2008 года, подготовленная Международным Валютным Фондом, Организацией экономического сотрудничества и развития, Статистическим бюро Европейских сообществ, Организацией Объединенных Наций и Всемирным банком.

      5. В настоящей Методике используются основные определения:

      1) произведенные нефинансовые активы – активы, которые возникли в результате процессов производства, подпадающих под определение границ сферы производства в СНС;

      2) непроизведенные нефинансовые активы – активы, не являющиеся результатом производственных процессов.

Глава 2. Методологическая основа баланса активов и пассивов

      6. Баланс активов и пассивов (далее – Баланс) представляет собой отчет, составленный на определенный момент времени, содержащий данные о стоимости активов и обязательств.

      7. Баланс завершает последовательность системы национальных счетов, отражая итоговое значение всех операций по счетам производства, распределения и использования дохода и накопления. Баланс показывает все изменения в счетах накопления. Заключительный баланс исчисляется путем сложения начального баланса, операции, других изменений в объеме активов и переоценки.

      8. Основное тождество баланса активов и пассивов представлено в приложении 1 к настоящей Методике.

      9. Счета накопления показывают изменения в стоимости активов, пассивов и чистой стоимости капитала в течение отчетного периода.

      10. Счета переоценки и других изменений в объеме активов отражают изменения в активах и обязательствах не в результате операций. Счет переоценки отражает изменения стоимости активов и обязательств в течение периода связанных с изменениями в цене. Счет других изменений в объеме активов отражает изменения стоимости активов и обязательств в течение периода по причинам не связанным с изменением цен и операции. Финансовый счет отражает операции с финансовыми активами и обязательствами, а счет операций с капиталом операции с нефинансовыми активами.

      11. Составление балансовых счетов производится в разбивке по категориям активов. Активы, отражаемые в балансе, делятся на две большие группы: финансовые и нефинансовые активы.

      12. Финансовые активы включают все финансовые требования, акции или другие виды участия в капитале корпораций и золото в слитках органов денежно-кредитного регулирования.

      13. Различают две категории нефинансовых активов: произведенные и непроизведенные активы.

      14. Существуют три главных типа произведенных активов: основные фонды, материальные оборотные средства и ценности.

      15. Непроизведенные активы состоят из трех категорий:

      1) природные ресурсы;

      2) контракты, договоры аренды и лицензии;

      3) приобретенный гудвилл и маркетинговые активы.

      16. Финансовые и нефинансовые ресурсы институциональной единицы или сектора, отражающиеся в балансе, представляют собой индикатор экономического статуса чистую стоимость капитала, являющуюся балансирующей статьей.

      17. Чистая стоимость капитала определяется как стоимость всех активов, принадлежащих институциональной единице или институциональному сектору, за вычетом стоимости всех ее или его обязательств.

      18. Структура баланса активов и пассивов представлена в приложении 2 к настоящей Методике.

Глава 3. Формирование баланса активов и пассивов

      19. Информационной базой для составления баланса на экспериментальной основе являются:

      1) официальная статистическая информация;

      2) административные данные государственных органов.

      20. Баланс формируется отдельно по финансовым и нефинансовым активам. Активы детализируются по типам.

      21. Стоимость активов, используемая из источников данных, оценивается по бухгалтерским стандартам, данные переоцениваются с помощью индексов цен. Информация по природным ресурсам поступает в натуральном выражении, для стоимостной оценки используются цены на полезные ископаемые, при отсутствии отечественных цен используются данные биржевых котировок на цветные и драгоценные металлы.

      22. Откорректированная стоимость активов заносится в балансовые таблицы. На следующем этапе проводится проверка данных и балансирование с помощью матричной таблицы. Таблицы составляются по запасам и потокам активов и обязательств.

      23. Горизонтальное балансирование связано с поддержанием эквивалентности для каждой операции, потоки и запасы уравновешиваются, когда суммируются по всем секторам-резидентам и остальному миру.

      24. В балансе сумма запасов на начало текущего периода равна сумме запасов концу предыдущего периода.

      25. Суммы всех изменений в течение периода равны сумме операций, других изменений в объеме активов и переоценки. При несоответствии сумм проводится дополнительная проверка счетов, источников данных.

  Приложение 1
к Методике формирования
баланса активов и пассивов



  Приложение 2
к Методике формирования
баланса активов и пассивов

Структура баланса активов и пассивов

      Запасы активов и изменения в них

Код

Запасы активов и изменения в активах

S11

S12

S13

S14

S15

S1

S2


Нефинансовые корпорации

Финансовые корпорации

Государств. управление

Домашние хозяйства

Некоммерческие организации, обслуживающие домашние хозяйства

Экономика в целом

Остальной мир

Всего

Начальный баланс активов и пассивов

AN

Нефинансовые активы

2 151

93

789

1 429

159

4 621


4 621

AN1

Произведенные нефинансовые активы

1 274

67

497

856

124

2 818


2 818

AN11

Основные фонды

1 226

52

467

713

121

2 579


2 579

AN12

Материальные оборотные средства

43


22

48

1

114


114

AN13

Ценности

5

15

8

95

2

125


125

AN2

Непроизведенные нефинансовые активы

877

26

292

573

35

1 803


1 803

AN21

Природные ресурсы

864

23

286

573

35

1 781


1 781

AN22

Контракты, договоры аренды и лицензии

13

3

6



22


22

AN23

Гудвилл и маркетинговые активы









AF

Финансовые активы/обязательства

982

3 421

396

3 260

172

8 231

805

9 036

AF1

Монетарное золото и Специальные права заимствования


690

80



770


770

AF2

Наличная валюта и депозиты

382


150

840

110

1 482

105

1 587

AF3

Долговые ценные бумаги

90

950


198

25

1 263

125

1 388

AF4

Ссуды

50

1 187

115

24

8

1 384

70

1 454

AF5

Акционерный капитал и акции инвестиционных фондов

280

551

12

1 749

22

2 614

345

2 959

AF6

Программы страхования, пенсионного обеспечения и стандартизированных гарантий

25

30

20

391

4

470

26

496

AF7

Производные финансовые инструменты и опционы на приобретение акций работниками

5

13

0

3

0

21

0

21

AF8

Прочая дебиторская/кредиторская задолженность

150


19

55

3

227

134

361

Всего изменения в активах

AN

Нефинансовые активы

300

- 2

57

116

11

482


482

AN1

Произведенные нефинансовые активы

195

- 4

29

67

7

294


294

AN11

Основные фонды

165

- 2

23

53

7

246


246

AN12

Материальные оборотные средства

27

0

1

4

0

32


32

AN13

Ценности

3

- 2

5

10

0

16


16

AN2

Непроизведенные нефинансовые активы

105

2

28

49

4

188


188

AN21

Природные ресурсы

101

1

26

48

4

180


180

AN22

Контракты, договоры аренды и лицензии

4

1

2

1

0

8


8

AN23

Гудвилл и маркетинговые активы

0

0

0

0

0

0


0

AF

Финансовые активы/обязательства

93

230

- 9

205

4

523

54

577

AF1

Монетарное золото и Специальные права заимствования

0

10

1

0

0

11

1

12

AF2

Наличная валюта и депозиты

39

10

- 26

64

2

89

11

100

AF3

Долговые ценные бумаги

10

96

4

16

0

126

13

139

AF4

Ссуды

19

53

3

3

0

78

4

82

AF5

Акционерный капитал и акции инвестиционных фондов

17

44

3

76

1

141

15

156

AF6

Программы страхования, пенсионного обеспечения и стандартизированных гарантий

1

8

1

39

0

49

0

49

AF7

Производные финансовые инструменты и опционы на приобретение акций работниками

3

8

0

3

0

14

0

14

AF8

Прочая дебиторская/кредиторская задолженность

4

1

5

4

1

15

10

25

Заключительный баланс активов и пассивов

AN

Нефинансовые активы

2 451

91

846

1 545

170

5 103


5 103

AN1

Произведенные нефинансовые активы

1 469

63

526

923

131

3 112


3 112

AN11

Основные фонды

1 391

50

490

766

128

2 825


2 825

AN12

Материальные оборотные средства

70

0

23

52

1

146


146

AN13

Ценности

8

13

13

105

2

141


141

AN2

Непроизведенные нефинансовые активы

982

28

320

622

39

1 991


1 991

AN21

Природные ресурсы

965

24

312

621

39

1 961


1 961

AN22

Контракты, договоры аренды и лицензии

17

4

8

1

0

30


30

AN23

Гудвилл и маркетинговые активы

0

0

0

0

0

0


0

AF

Финансовые активы/обязательства

1 075

3 651

387

3 465

176

8 754

859

9 613

AF1

Монетарное золото и Специальные права заимствования

0

700

81

0

0

781

1

782

AF2

Наличная валюта и депозиты

421

10

124

904

112

1 571

116

1 687

AF3

Долговые ценные бумаги

100

1 046

4

214

25

1 389

138

1 527

AF4

Ссуды

69

1 240

118

27

8

1 462

74

1 536

AF5

Акционерный капитал и акции инвестиционных фондов

297

595

15

1 825

23

2 755

360

3 115

AF6

Программы страхования, пенсионного обеспечения и стандартизированных гарантий

26

38

21

430

4

519

26

545

AF7

Производные финансовые инструменты и опционы на приобретение акций работниками

8

21

0

6

0

35

0

35

AF8

Прочая дебиторская/кредиторская задолженность

154

1

24

59

4

242

144

386


      Запасы обязательств и изменения в них

Код

Запасы обязательств и изменения в обязательствах и чистой стоимости капитала

S11

S12

S13

S14

S15

S1

S2


Нефинансовые корпорации

Финансовые корпорации

Государств. управление

Домашние хозяйства

Некоммерческие организации, обслуживающие домашние хозяйства

Экономика в целом

Остальной мир

Всего

Начальный баланс активов и пассивов

AF

Финансовые активы/обязательства

3 221

3 544

687

189

121

7 762

1 274

9 036

AF1

Монетарное золото и Специальные права заимствования






0

770

770

AF2

Наличная валюта и депозиты

40

1 281

102

10

38

1 471

116

1 587

AF3

Долговые ценные бумаги

44

1 053

212

2


1 311

77

1 388

AF4

Ссуды

897


328

169

43

1 437

17

1 454

AF5

Акционерный капитал и акции инвестиционных фондов

1 987

765

4



2 756

203

2 959

AF6

Программы страхования, пенсионного обеспечения и стандартизированных гарантий

12

435

19


5

471

25

496

AF7

Производные финансовые инструменты и опционы на приобретение акций работниками

4

10




14

7

21

AF8

Прочая дебиторская/кредиторская задолженность

237


22

8

35

302

59

361

B90

Чистая стоимость капитала

- 88

- 30

498

4 500

210

5 090

- 469

4 621

Всего изменения в обязательствах и чистой стоимости капитала

AF

Финансовые активы/обязательства

157

224

102

16

6

505

72

577

AF1

Монетарное золото и Специальные права заимствования







12

12

AF2

Наличная валюта и депозиты

0

65

37

0

0

102

- 2

100

AF3

Долговые ценные бумаги

7

64

45

0

0

116

23

139

AF4

Ссуды

21

0

9

11

6

47

35

82

AF5

Акционерный капитал и акции инвестиционных фондов

100

39

2

0

0

141

15

156

AF6

Программы страхования, пенсионного обеспечения и стандартизированных гарантий

0

48

0

1

0

49

0

49

AF7

Производные финансовые инструменты и опционы на приобретение акций работниками

3

8

0

0

0

11

3

14

AF8

Прочая дебиторская/кредиторская задолженность

26

0

9

4

0

39

- 14

25

B10

Всего изменение чистой стоимости капитала

236

4

- 54

305

9

500

- 18

482

B101

Сбережение и капитальные трансферты

88

- 5

- 90

210

- 1

202

- 10

192

B102

Другие изменения в объеме активов

14

- 1

- 2

- 1

0

10


10

B103

Номинальные холдинговые прибыли/убытки

134

10

38

96

10

288

- 8

280

B1031

Нейтральные холдинговые прибыли/убытки

82

6

27

87

6

208

- 10

198

B1032

Реальные холдинговые прибыли/убытки

52

4

11

9

4

80

2

82

Заключительный баланс активов и пассивов

AF

Финансовые активы/обязательства

3 378

3 768

789

205

127

8 267

1 346

9 613

AF1

Монетарное золото и Специальные права заимствования







782

782

AF2

Наличная валюта и депозиты

40

1 346

139

10

38

1 573

114

1 687

AF3

Долговые ценные бумаги

51

1 117

257

2

0

1 427

100

1 527

AF4

Ссуды

918

0

337

180

49

1 484

52

1 536

AF5

Акционерный капитал и акции инвестиционных фондов

2 087

804

6

0

0

2 897

218

3 115

AF6

Программы страхования, пенсионного обеспечения и стандартизированных гарантий

12

483

19

1

5

520

25

545

AF7

Производные финансовые инструменты и опционы на приобретение акций работниками

7

18

0

0

0

25

10

35

AF8

Прочая дебиторская/кредиторская задолженность

263

0

31

12

35

341

45

386

B90

Чистая стоимость капитала

148

- 26

444

4 805

219

5 590

- 487

5 103


      Источник СНС 2008.

Активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастыру әдістемесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті Төрағасының 2016 жылғы 21 қарашадағы № 268 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2016 жылғы 21 желтоқсанда № 14547 болып тіркелді

      «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 19 наурыздағы Заңының 12-бабы 5) тармақшасына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 24 қыркүйектегі № 1011 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі туралы ереженің 17-тармағы 258) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:
      1. Қоса беріліп отырған Активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастыру әдістемесі бекітілсін.
      2. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Ұлттық шоттар басқармасы Заң басқармасымен бірлесіп заңнамада белгіленген тәртіппен:
      1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;
      2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде ресми жариялануға жіберілуін;
      3) мемлекеттік тіркелген күннен бастап осы бұйрықтың көшірмелерін он күнтізбелік күн ішінде қағаз және электрондық түрде Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін;
      4) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.
      3. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің Ұлттық шоттар басқармасы осы бұйрықты жұмыс бабында басшылыққа алу және пайдалану үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің құрылымдық бөлімшелеріне және аумақтық органдарына жеткізсін.
      4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті төрағасының орынбасарына (Г.М. Керімханова) жүктелсін.
      5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасы
      Ұлттық экономика министрілігі
      Статистика комитетінің төрағасы            Н. Айдапкелов

Қазақстан Республикасы   
Ұлттық экономика министрлігі
Статистика комитеті төрағасының
2016 жылғы 21 қарашадағы  
№ 268 бұйрығымен     
бекітілді        

Активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастыру әдістемесі

1-тарау. Жалпы ережелер

      1. Активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастыру әдістемесі (бұдан әрі – Әдістеме) халықаралық стандарттарға және «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 19 наурыздағы  Заңына сәйкес әзірленген статистикалық әдіснамаға жатады.
      2. Осы Әдістеме халықаралық стандарттарға сәйкес активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастыру кезінде Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитетінің пайдалануына арналған және Ұлттық шоттар жүйесінің (бұдан әрі – ҰШЖ) мақсаттары үшін қолданылады.
      3. Осы Әдістеменің мақсаты активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастырудың алгоритмін сипаттау және макроэкономикалық көрсеткіштер есептеулерінің сапасын арттыру болып табылады.
      4. Әдіснамалық негіздеме ретінде Халықаралық Валюта Қоры, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы, Еуропалық қоғамдастықтардың Статистикалық бюросы, Біріккен Ұлттар Ұйымы және Дүниежүзілік Банк дайындаған 2008 жылғы Ұлттық шоттар жүйесі қолданылған.
      5. Осы Әдістемеде негізгі анықтамалар қолданылады:
      1) өндірілген қаржылық емес активтер – ҰШЖ өндіріс саласының шекараларын анықтауға жататын өндіріс процестерінің нәтижесінде туындаған активтер;
      2) өндірілмеген қаржылық емес активтер – өндірістік процесстер нәтижесі болып табылмайтын активтер.

2-тарау. Активтер және пассивтер теңгерімінің әдіснамалық негізі

      6. Активтер және пассивтер теңгерімі (бұдан әрі – Теңгерім) белгілі бір уақыт мезгіліне құрастырылған активтердің және міндеттемелер құны туралы деректері бар есепті білдіреді.
      7. Теңгерім өндіріс, табысты бөлу мен қолдану және жинақтау шоттары бойынша барлық операциялардың қорытынды мәнін көрсете отырып, ұлттық шоттар жүйесінің бірізділігін аяқтайды. Теңгерім жинақтау шоттардағы барлық өзгерістерді көрсетеді. Соңғы теңгерім алдыңғы теңгерімді, операцияларды, актив көлеміндегі басқа өзгерістерді және қайта бағалауды қосу жолымен есептелінеді.
      8. Активтер және пассивтер теңгерімінің негізгі тепе-теңдігі осы Әдістемеге 1-қосымшада ұсынылған.
      9. Жинақтау шоттары есепті кезең аралығындағы активтер, пассивтер және капиталдың таза құнының өзгерістерін көрсетеді.
      10. Қайта бағалау шоты және активтер көлеміндегі басқа да өзгерістер шоты операциялар нәтижесінде болмаған активтер мен міндеттемелердегі басқа да өзгерістерді көрсетеді. Қайта бағалау шоты баға өзгерістерімен байланысты кезең аралығындағы активтер мен міндеттемелердің құнының өзгерістерін көрсетеді. Активтер көлеміндегі басқа да өзгерістер шоты баға өзгерістері және операциялармен байланысты емес себептер бойынша кезең аралығындағы активтер мен міндеттемелер құнының өзгерістерін көрсетеді. Қаржы шоты қаржылық активтер мен міндеттемелердің операцияларын, ал капиталмен жасалатын операциялар шоты қаржылық емес активтермен операцияларды көрсетеді.
      11. Теңгерімдік шоттарды құру активтердің санаттары бойынша бөлініп жүргізіледі. Теңгерімде көрсетілетін активтер екі үлкен топтарға бөлінеді: қаржылық және қаржылық емес.
      12. Қаржылық активтерге барлық қаржылық талаптарды, акциялар немесе корпорациялардың капиталына қатысудың басқа түрлерін және ақша-кредит реттеу органдарының құймалардағы алтыны кіреді.
      13. Қаржылық емес активтер екі санатқа бөлінеді: өндірілген және өндірілмеген активтер.
      14. Өндірілген активтердің үш негізгі түрі бар: негізгі қорлар, материалдық айналым құралдары және құндылықтар.
      15. Өндірілмеген активтер үш категориядан тұрады:
      1) табиғи ресурстар;
      2) келісімшарттар, жалдау шарттары және лицензиялар;
      3) сатып алынған гудвилл және маркетингтік активтер.
      16. Теңгерімде көрсетілген институционалдық бірліктің немесе сектордың қаржылық және қаржылық емес активтері теңгерілетін бап болып табылатын капиталдың таза құнының экономика дәрежесінің индикаторы болып табылады.
      17. Капиталдың таза құны институционалдық бірлікке немесе институционалдық секторға тиесілі барлық активтер құнынан оның барлық міндеттемелерінің құнын алып тастағандағы құны ретінде анықталады.
      18. Активтер және пассивтер теңгерімінің құрылымы осы Әдістемеге 2-қосымшада ұсынылған.

3-тарау. Активтер және пассивтер теңгерімін қалыптастыру

      19. Теңгерімді экспериментальды негізде құру үшін ақпараттық база болып табылады:
      1) ресми статистикалық ақпарат;
      2) мемлекеттік органдардың әкімшілік деректері.
      20. Теңгерім бөлек қаржылық және қаржылық емес активтер бойынша қалыптастырылады. Активтер типтері бойынша бөлінеді.
      21. Деректер көздерінен қолданылатын активтердің құны бухгалтерлік стандарттар бойынша бағаланады, деректер баға индекстерінің көмегімен қайта бағаланады. Табиғи ресурстар бойынша ақпарат натуралдық күйінде келеді, құндық бағалау үшін бағалы қазбалардың бағасы пайдаланылады, отандық бағалар болмаған жағдайда түсті және бағалы металдарға биржалық бағаланымның деректері пайдаланылады.
      22. Түзетілген активтердің құны теңгерімдік кестелерге салынады. Келесі кезеңде деректерді тексеру және матрицалық кестенің көмегімен теңгерімдеу жүргізіледі. Кестелер қаржылық активтер мен міндеттемелердің запастары мен ағындары бойынша құрылады.
      23. Көлденең теңгерім әр операция үшін баламалылықты қолдаумен байланысты, ағындар мен запастар барлық резидент-секторлар және басқа әлем бойынша қосындылаған кезде теңеледі.
      24. Теңгеріміде ағымдағы кезеңнің бастапқы запастардың сомасы өткендегі кезеңнің соңғы запастарының сомасына тең.
      25. Кезең аралығындағы барлық өзгерістердің сомасы операцияның, активтер көлеміндегі басқа өзгерістердің және қайта бағалаудың сомасына тең. Сомада сәйкессіздік болған жағдайда шоттарды, деректер көздерін қосымша тексеру жүргізіледі.

Активтер және пассивтер
теңгерімін қалыптастыру
әдістемесіне    
1-қосымша      

Активтер және пассивтер теңгерімінің негізгі тепе-теңдігі

бастапқы теңгерімдегі активтердің нақты түрі запастарының құны

                                  +

сатып алынған активтердің жалпы құнынан есептік кезең аралығында жасалынған операциялар нәтижесінде істен шыққан активтердің жалпы құнын алып тастағанда: қаржылық емес активтермен операциялар капиталмен жасалатын операциялар шотында көрсетіледі (негізгі қапиталды тұтынуды қоса алғанда), ал қаржылық активтермен операциялар қаржы шотында көрсетіледі

                                  +

активтер көлеміндегі басқа өзгерістердің құны (оң немесе теріс таңбамен), мысалы, пайдалы қазбалардың жаңа кең орындарын ашу немесе активті жою нәтижесінде (әскери іс-әрекет немесе табиғат апаты нәтижесінде): осы өзгерістер активтер көлеміндегі басқа өзгерістер шотында көрсетіледі

                                  +

актив бағасының өзгеруіне байланысты есептік кезең аралығында алынған номиналдық холдингтік пайданың құны (оң немесе теріс таңбамен): осы өзгерістер қайта бағалау шотына көрсетіледі

                                  =

соңғы теңгерімдегі активтер запастарының құны.

Дереккөз ҰШЖ 2008.

Активтер және пассивтер
теңгерімін қалыптастыру
әдістемесіне    
2-қосымша      

Активтер және пассивтер теңгерімінің құрылымы

                  Активтердің запастары және ондағы өзгерістер

Код Активтердің запастары және активтердегі өзгерістер S11 S12 S13 S14 S15 S1 S2
Қаржылық емес корпорациялар Қаржылық корпорациялар Мемлекеттік басқару Үй шаруашылықтары Үй шаруашылықтарына қызмет ететін коммерциялық емес ұйымдар Жалпы экономика Басқа әлем Барлығы
Бастапқы активтер және пассивтер теңгерімі

AN

Қаржылық емес активтер

2 151

93

789

1 429

159

4 621


4 621

AN1

Өндірілген қаржылық емес активтер

1 274

67

497

856

124

2 818


2 818

AN11

Негізгі қорлар

1 226

52

467

713

121

2 579


2 579

AN12

Материалдық айналым құралдары

43


22

48

1

114


114

AN13

Құндылықтар

5

15

8

95

2

125


125

AN2

Өндірілмеген қаржылық емес активтер

877

26

292

573

35

1 803


1 803

AN21

Табиғи ресурстар

864

23

286

573

35

1 781


1 781

AN22

Келісімшарттар, жалдау шарттары және лицензиялар

13

3

6



22


22

AN23

Гудвилл және маркетингтік активтер









AF

Қаржылық активтер/міндеттемелер

982

3 421

396

3 260

172

8 231

805

9 036

AF1

Монетарлы алтын және Қарыздарға арнайы құқықтар


690

80



770


770

AF2

Қолдағы валюта және депозиттер

382


150

840

110

1 482

105

1 587

AF3

Борыштық құнды қағаздар

90

950


198

25

1 263

125

1 388

AF4

Қарыздар

50

1 187

115

24

8

1 384

70

1 454

AF5

Акционерлік капитал және инвестициялық қорлардың акциялары

280

551

12

1 749

22

2 614

345

2 959

AF6

Сақтандыру, зейнетақы қамтамасыз ету және стандартталған кепілдемелер бағдарламасы

25

30

20

391

4

470

26

496

AF7

Туынды қаржы құралдары және қызметкерлердің акцияларды сатып алуына арналған опциондар

5

13

0

3

0

21

0

21

AF8

Басқа да дебиторлық/кредиторлық берешек

150


19

55

3

227

134

361

Активтердегі барлық өзгерістер

AN

Қаржылық емес активтер

300

- 2

57

116

11

482


482

AN1

Өндірілген қаржылық емес активтер

195

- 4

29

67

7

294


294

AN11

Негізгі қорлар

165

- 2

23

53

7

246


246

AN12

Материалдық айналым құралдары

27

0

1

4

0

32


32

AN13

Құндылықтар

3

- 2

5

10

0

16


16

AN2

Өндірілмеген қаржылық емес активтер

105

2

28

49

4

188


188

AN21

Табиғи ресурстар

101

1

26

48

4

180


180

AN22

Келісімшарттар, жалдау шарттары және лицензиялар

4

1

2

1

0

8


8

AN23

Гудвилл және маркетингтік активтер

0

0

0

0

0

0


0

AF

Қаржылық активтер/міндеттемелер

93

230

- 9

205

4

523

54

577

AF1

Монетарлы алтын және Қарыздарға арнайы құқықтар

0

10

1

0

0

11

1

12

AF2

Қолдағы валюта және депозиттер

39

10

- 26

64

2

89

11

100

AF3

Борыштық құнды қағаздар

10

96

4

16

0

126

13

139

AF4

Қарыздар

19

53

3

3

0

78

4

82

AF5

Акционерлік капитал және инвестициялық қорлардың акциялары

17

44

3

76

1

141

15

156

AF6

Сақтандыру, зейнетақы қамтамасыз ету және стандартталған кепілдемелер бағдарламасы

1

8

1

39

0

49

0

49

AF7

Туынды қаржы құралдары және қызметкерлердің акцияларды сатып алуына арналған опциондар

3

8

0

3

0

14

0

14

AF8

Басқа да дебиторлық/кредиторлық берешек

4

1

5

4

1

15

10

25

Соңғы активтер және пассивтер теңгерімі

AN

Қаржылық емес активтер

2 451

91

846

1 545

170

5 103


5 103

AN1

Өндірілген қаржылық емес активтер

1 469

63

526

923

131

3 112


3 112

AN11

Негізгі қорлар

1 391

50

490

766

128

2 825


2 825

AN12

Материалдық айналым құралдары

70

0

23

52

1

146


146

AN13

Құндылықтар

8

13

13

105

2

141


141

AN2

Өндірілмеген қаржылық емес активтер

982

28

320

622

39

1 991


1 991

AN21

Табиғи ресурстар

965

24

312

621

39

1 961


1 961

AN22

Келісімшарттар, жалдау шарттары және лицензиялар

17

4

8

1

0

30


30

AN23

Гудвилл және маркетингтік активтер

0

0

0

0

0

0


0

AF

Қаржылық активтер/міндеттемелер

1 075

3 651

387

3 465

176

8 754

859

9 613

AF1

Монетарлы алтын және Қарыздарға арнайы құқықтар

0

700

81

0

0

781

1

782

AF2

Қолдағы валюта және депозиттер

421

10

124

904

112

1 571

116

1 687

AF3

Борыштық құнды қағаздар

100

1 046

4

214

25

1 389

138

1 527

AF4

Қарыздар

69

1 240

118

27

8

1 462

74

1 536

AF5

Акционерлік капитал және инвестициялық қорлардың акциялары

297

595

15

1 825

23

2 755

360

3 115

AF6

Сақтандыру, зейнетақы қамтамасыз ету және стандартталған кепілдемелер бағдарламасы

26

38

21

430

4

519

26

545

AF7

Туынды қаржы құралдары және қызметкерлердің акцияларды сатып алуына арналған опциондар

8

21

0

6

0

35

0

35

AF8

Басқа да дебиторлық/кредиторлық берешек

154

1

24

59

4

242

144

386

             Міндеттемелердің запастары және ондағы өзгерістер

Код

Міндеттемеледің запастары және міндеттемелер мен капиталдың таза құнындағы өзгерістер

S11 S12 S13 S14 S15 S1 S2
Қаржылық емес корпорациялар Қаржылық корпорациялар Мемлекеттік басқару Үй шаруашылықтары Үй шаруашылықтарына қызмет ететін коммерциялық емес ұйымдар Жалпы экономика Басқа әлем Барлығы
Бастапқы активтер және пассивтер теңгерімі

AF

Қаржылық активтер/міндеттемелер

3 221

3 544

687

189

121

7 762

1 274

9 036

AF1

Монетарлы алтын және Қарыздарға арнайы құқықтар






0

770

770

AF2

Қолдағы валюта және депозиттер

40

1 281

102

10

38

1 471

116

1 587

AF3

Борыштық құнды қағаздар

44

1 053

212

2


1 311

77

1 388

AF4

Қарыздар

897


328

169

43

1 437

17

1 454

AF5

Акционерлік капитал және инвестициялық қорлардың акциялары

1 987

765

4



2 756

203

2 959

AF6

Сақтандыру, зейнетақы қамтамасыз ету және стандартталған кепілдемелер бағдарламасы

12

435

19


5

471

25

496

AF7

Туынды қаржы құралдары және қызметкерлердің акцияларды сатып алуына арналған опциондар

4

10




14

7

21

AF8

Басқа да дебиторлық/кредиторлық берешек

237


22

8

35

302

59

361

B90

Капиталдың таза құны

- 88

- 30

498

4 500

210

5 090

- 469

4 621

Міндеттемелер мен капиталдың таза құнындағы барлық өзгерістер

AF

Қаржылық активтер/міндеттемелер

157

224

102

16

6

505

72

577

AF1

Монетарлы алтын және Қарыздарға арнайы құқықтар







12

12

AF2

Қолдағы валюта және депозиттер

0

65

37

0

0

102

- 2

100

AF3

Борыштық құнды қағаздар

7

64

45

0

0

116

23

139

AF4

Қарыздар

21

0

9

11

6

47

35

82

AF5

Акционерлік капитал және инвестициялық қорлардың акциялары

100

39

2

0

0

141

15

156

AF6

Сақтандыру, зейнетақы қамтамасыз ету және стандартталған кепілдемелер бағдарламасы

0

48

0

1

0

49

0

49

AF7

Туынды қаржы құралдары және қызметкерлердің акцияларды сатып алуына арналған опциондар

3

8

0

0

0

11

3

14

AF8

Басқа да дебиторлық/кредиторлық берешек

26

0

9

4

0

39

- 14

25

B10

Капиталдың таза құнындағы барлық өзгерістер

236

4

- 54

305

9

500

- 18

482

B101

Жинақтау және күрделі трансферттер

88

- 5

- 90

210

- 1

202

- 10

192

B102

Активтер көлеміндегі басқа өзгерістер

14

- 1

- 2

- 1

0

10


10

B103

Номиналдық холдингтік пайдалар/шығындар

134

10

38

96

10

288

- 8

280

B1031

Нейтралдық холдингтік пайдалар/шығындар

82

6

27

87

6

208

- 10

198

B1032

Нактылы холдингтік пайдалар/шығындар

52

4

11

9

4

80

2

82

Соңғы активтер және пассивтер теңгерімі

AF

Қаржылық активтер/міндеттемелер

3 378

3 768

789

205

127

8 267

1 346

9 613

AF1

Монетарлы алтын және Қарыздарға арнайы құқықтар







782

782

AF2

Қолдағы валюта және депозиттер

40

1 346

139

10

38

1 573

114

1 687

AF3

Борыштық құнды қағаздар

51

1 117

257

2

0

1 427

100

1 527

AF4

Қарыздар

918

0

337

180

49

1 484

52

1 536

AF5

Акционерлік капитал және инвестициялық қорлардың акциялары

2 087

804

6

0

0

2 897

218

3 115

AF6

Сақтандыру, зейнетақы қамтамасыз ету және стандартталған кепілдемелер бағдарламасы

12

483

19

1

5

520

25

545

AF7

Туынды қаржы құралдары және қызметкерлердің акцияларды сатып алуына арналған опциондар

7

18

0

0

0

25

10

35

AF8

Басқа да дебиторлық/кредиторлық берешек

263

0

31

12

35

341

45

386

B90

Капиталдың таза құны

148

- 26

444

4 805

219

5 590

- 487

5 103

Дереккөз ҰШЖ 2008.