"Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясын бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 17 қазандағы № 656 қаулысы.

      "Ұлттық әл-ауқат қоры туралы" 2012 жылғы 1 ақпандағы Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабы 2-тармағының 3) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

      1. Қоса беріліп отырған "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясы бекітілсін.

      2. Мыналардың:

      1) "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2012 – 2022 жылдарға арналған даму стратегиясын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 14 қыркүйектегі № 1202 қаулысының;

      2) "Даму институттарын, қаржы ұйымдарын басқару жүйесін оңтайландыру және ұлттық экономиканы дамыту жөніндегі кейбір шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентiнің 2013 жылғы 22 мамырдағы № 571 Жарлығын іске асыру жөнiндегi шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 25 мамырдағы № 516 қаулысымен (Қазақстан Республикасының ПҮАЖ-ы, 2013 ж., № 35, 514-құжат) бекітілген Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң кейбiр шешiмдерiне енгiзiлетiн өзгерістер мен толықтырулардың 9-тармағының күші жойылды деп танылсын.

      3. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

      Қазақстан Республикасының
Премьер-Министрі
Б. Сағынтаев

  Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2018 жылғы 17 қазандағы
№ 656 қаулысымен
бекітілген

"Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясы Мазмұны

      Кіріспе

      1. Ағымдағы ахуалды талдау

      2. Миссиясы және пайымы

      3. Дамудың стратегиялық бағыттары

      Кіріспе

      "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының (бұдан әрі – Қор) даму стратегиясы ұзақ мерзімді стратегиялық құжат болып табылады, онда Жалғыз акционер белгілеген мақсаттарға қол жеткізудегі Қордың миссиясы айқындалған. Стратегия ұлттық дамумен, қойылған мақсаттармен, негізгі экономикалық міндеттермен түбегейлі үйлеседі және Қазақстан Республикасының даму мақсаттарына қол жеткізуде тәуелсіз қор ретінде Қордың маңыздылығын айқын көрсетеді.

      Қор 2012 жылы өзінің 2012 – 2022 жылдарға арналған алғашқы даму стратегиясын әзірледі, ол әлемдік қаржы дағдарысының салдарын жоюға, мемлекеттік бастамалар мен мемлекеттік бағдарламаларды іске асыруға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің әлеуметтік бастамаларына қолдау көрсетуге бағытталған. Активтер портфелін тиімді басқарудың арқасында Қор экономикалық өсуге және ел экономикасының дамуына үлес қосуға ықпал етті.

      Қазіргі сәтте Қор маңызды даму кезеңінде тұр. Қордың алғашқы даму стратегиясы бекітілген сәттен бастап соңғы алты жылдың ішінде сыртқы макроэкономикалық ортада Қордың стратегиялық мақсаттарын іске асыруға едәуір әсер еткен өзгерістер болды. Сондықтан Қордың одан әрі даму жолын қалыптастыру Қазақстан Республикасының стратегиялық даму бағыттарын, экономикалық дамудың жаһандық және өңірлік трендтерін, сондай-ақ өзіне ұқсас тәуелсіз қорлардың тиімділік көрсеткіштері мен дамуын ескере отырып айқындалуға тиіс.

      Қордың стратегиялық мақсаттарын қалыптастыруға мынадай үш фактор айтарлықтай әсер етеді:

      1. Қазақстанның экономикалық өсуі бойынша жаңа ұлттық бастамалар. Мемлекет басшысы "Қазақстан-2050" стратегиясы" шеңберінде ұлт алдына дамыған отыз елдің қатарына кіру бойынша батыл мақсат қойды. Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары белгіленіп, "Цифрлы Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасы бекітілді, сондай-ақ "Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік" атты Мемлекет басшысының Жолдауы жарияланды. Еліміздің стратегиялық құжаттарында Қазақстанның экономикалық жағынан түбегейлі өзгеруі үшін негізгі өлшемшарттар – қабылданатын шешімдердің экономикалық тұрғыдан орындылығы, инвестициялардан түсетін кіріс, экономиканы әртараптандыру және қазақстандықтардың өмір сүру сапасын арттыру айқындалған.

      2. Портфельді әртараптандыру бөлігінде тәуелсіз қорларды дамытудың ғаламдық трендтері. Жаһандық тұрғыдан егемен ұлттық әл-ауқат қорлары (бұдан әрі – ЕҰӘҚ) экономикадағы орнықтылықты қамтамасыз ету, болашақ ұрпақ үшін капиталды сақтау және қор жинау, ұлттық активтерді оңтайландыру, экономикалық әртараптандыру, сондай-ақ тұрақты дамуды қамтамасыз ету мақсатында әртүрлі стратегиялық міндеттерді іске асыру үшін құрылады.

      Операциялық қызметі мен стратегиялық мақсаттарын Қормен салыстыруға болатын және акционер үшін портфельдің ұзақ мерзімді кірістілігін қамтамасыз ету бөлігінде тиімділігі жоғары Temasek, Khazanah, Mubadala, ADIA (Abu Dhabi Investment Authority), KIA (Kuwait Investment Authority) сияқты ЕҰӘҚ-тар ұқсас қорларды бір-бірімен салыстыру үшін пайдаланылады. Бұдан басқа, ЕҰӘҚ рөлі экономикадағы секторларды әртараптандыруға, сондай-ақ инвестициялар портфелінің шоғырланған тәуекелдерін барынша азайту және болашақ ұрпақ үшін капиталды ұлғайтуды қамтамасыз ету үшін активтерді географиялық тұрғыдан әртараптандыруға бағытталған.

      3. Қордың Қазақстанда, сол сияқты халықаралық аренада атқаратын рөлінің стратегиялық негізі. Әлемнің дамыған 30 елінің қатарына кіру жөніндегі Қазақстанның стратегиялық мақсаты Қордың алдына батыл мақсаттар қойып отыр және ол жаһандық бәсекеге қабілеттілікті қамтамасыз ету үшін едәуір түбегейлі өзгерістерді талап етеді. Инвестиция портфелінің проблемалық мәселелерін шешу, ұлттық компаниялар қызметінің тиімділігі мен қаржылық тұрақтылығын жақсарта түсу бойынша пәрменді шаралар қабылдау керек. Бұл портфельді әртараптандырудың арта түсуі үшін жаңа бастамалар іздеуге, акционер үшін табысты ұлғайтуға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы мен Қордың халықаралық аренада болуын нығайта түсуге қоса атқарылатын іс.

      Жоғарыда аталған факторлар Қордың таяудағы он жылға арналған стратегиялық пайымы мен мақсаттарын түбегейлі айқындап берді. Қордың 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясында (бұдан әрі – Даму стратегиясы) инвестициялық жобалар мен активтердің ағымдағы портфеліне өзгерістер енгізу, қаражатты қайта инвестициялау үшін тәсілдерді қайта қарау, шоғырланған тәуекелге жол бермеу үшін кірістерді әртараптандыруды, сондай-ақ болашақ ұрпақ үшін қорды сақтап қалу және көбейте түсуді қамтамасыз ету ұсынылады.

      Даму стратегиясында, сондай-ақ, оны іске асырудың стратегиялық кезеңдері белгіленеді. Қысқа мерзімді кезеңде Қор өз назарын қаржылық орнықтылықты нығайту, портфельдік компаниялардың рентабельділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру бойынша ағымдағы мәселелерді шешуге аударады. Орта мерзімді перспективада Қор Қазақстан аумағы мен оның шегінен тысқары жерлерде инвестициялар мен активтердің әртараптандырылған (экономика мен география секторлары бойынша), кірісі мол портфелін қалыптастыруға күш салады. Қор ұзақ мерзімді перспективада портфельдің кірістілігін арттыру үшін халықаралық инвестициялар үлесін ұлғайта отырып, активтердің әртараптандырылған портфелін белсенді және тиімді басқаруға толық көшуді жоспарлап отыр.

      1. Ағымдағы ахуалды талдау

      1.1. Сыртқы ортаны талдау

      Қор өз қызметінде "Қазақстан-2050" стратегиясы, Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары сияқты негізгі стратегиялық экономикалық құжаттар мен өзге де мемлекеттік даму жоспарларын басшылыққа алады және өзінің активтер портфелін тиімді басқару арқылы Қазақстан Республикасының экономикасына қолдау көрсетуді көздейді. Қор операциялық тиімділікті, бәсекеге қабілеттілікті және инвестициялық тартымдылықты арттыру, портфельдік компаниялардың қаржылық орнықтылығын нығайту, сондай-ақ Қордың тиімді және әртараптандырылған активтер портфелін қалыптастыру бойынша басымдықтарды айқындайды.

      2012 жылғы желтоқсанда "Қазақстан-2050" стратегиясы ұсынылды. Оның басты мақсаты Қазақстанның әлемнің ең дамыған отыз елінің қатарына кіруі, сондай-ақ Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) елдерінің қатарына қосылуы болып табылады. Тек қана экономикалық орындылық және ұзақ мерзімді мүдделер негізінде шешімдер қабылдау, сондай-ақ негізгі мақсат ретінде инвестициялардың кірістілігі деңгейін пайдалану басқарушылық шешімдер қабылдау кезінде негіз болып табылады.

      2015 жылғы мамырда Ұлт жоспары – "100 нақты қадам" белгіленіп, 2017 жылғы қаңтарда "Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік" атты Мемлекет басшысының жолдауын жүзеге асыруды қамтамасыз ету бойынша міндет қойылды, оның шеңберінде Мемлекет басшысы еліміздің әлемдік аренадағы бәсекеге қабілеттілігін арттырып, экономикалық әлеуеттің өсуі мен тиімді инвестициялар үшін қолайлы инвестициялық ахуал тудыратын экономикалық өсудің жаңа үлгісін құруды тапсырды.

      2017 жылғы желтоқсанда Қазақстан Үкіметі "Цифрлы Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасын бекітті, оның негізгі міндеті цифрлық технологияларды пайдалану және дамыту есебінен тұрғындардың өмір сүру сапасы мен ел экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыру болып белгіленді.

      2018 жылғы ақпанда Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары бекітілді, онда Қордың рөлін өзгерту атап көрсетілген. Қор мемлекеттік бастамалар мен бағдарламаларды орындаушы рөлінен алдына коммерциялық мақсаттар қойған, тиімділігі жоғары заманауи компанияның рөліне трансформациялануға тиіс. Қор Қазақстан экономикасының жеке меншік секторын дамытуға қайшылық келтірместен, елдің ұзақ мерзімді дамуына үлес қосуды қамтамасыз етуі керек. Экономикалық әртараптандыру, цифрлық және технологиялық жаңғырту, корпоративтік басқарудың жоғары деңгейіне қол жеткізу, инвестициялық қызметке қолданылатын тәсілдерді жетілдіру Қордың одан әрі дамуының негізіне айналуға тиіс.

      2018 жылғы наурызда Мемлекет басшысы "Президенттің бес әлеуметтік бастамасы" атты халыққа үндеуін жариялады, оның шеңберінде Қазақстан қоғамдастығының әлеуметтік бірлігін нығайту мақсаты үшін ауқымды әлеуметтік жобалар айқындалды.

      Әлемнің дамыған 30 мемлекеті қатарына кіру жөніндегі Қазақстанның басым міндеті Қор алдына коммерциялық мақсаттарға жету, инвестициялар портфелін әртараптандыру және Қазақстан экономикасының дамуына қолдау көрсету бойынша батыл мақсаттар қойып отыр.

      Даму стратегиясы Қазақстан Республикасының стратегиялық мақсаттары мен даму бағытын (Осы Даму стратегиясына 1-қосымша, 1-схема) іске асыруға бағытталған.

      1.2. Ішкі ортаны талдау

      "Қазына" орнықты даму қоры" АҚ мен "Самұрық" мемлекеттiк активтердi басқару жөнiндегi қазақстандық холдингi" АҚ-ны біріктіру арқылы 2008 жылы құрылған сәттен бастап Қор ұлттық экономиканы дамытуға үлес қосу бөлігінде едәуір нәтижелерге қол жеткізді.

      Қор, көбінесе, шикізат тауарлары бағаларының төмендеуіне және ұлттық валютаның әлсіреуіне байланысты Қордың қаржылық көрсеткіштері айтарлықтай нашарлаған жағдайда 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысы кезінде қаржы секторына қолдау көрсету және оны тұрақтандыру бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі жүктеген міндеттерді ойдағыдай орындады.

      2012 – 2017 жылдары Қор мен оның портфельдік компаниялары бірқатар өндірістік объектілерді іске қосуды қамтамасыз етті, сондай-ақ әлеуметтік ірі жобалар құрылысын жүзеге асырды. 2012 жылы Корпоративтік басқару кодексі бекітілді. Оның шеңберінде Қор мен оның портфельдік компаниялары жаңа корпоративтік басқару кодексінің рөлін күшейтіп, тәуелсіз директорлар санын көбейтті және Директорлар кеңесі деңгейінде шешімдер қабылдаудың тиімділігін арттыра түсті.

      2014 жылғы қарашада Мемлекет басшысы Трансформациялау бағдарламасын мақұлдады және оның шеңберінде еліміздің әл-ауқаты Қорға шоғырланғанын, Қордың Қазақстан халқы үшін қазіргі таңда және болашақта әл-ауқат көзі болып табылатынын атап өтті. Еліміздің дамуы Қордың трансформациялауды қаншалықты табысты аяқтауына байланысты болмақ. Осылайша, Қазақстан үшін Трансформациялау бағдарламасының маңызды рөл атқаратыны айқын көрсетілді.

      2008 жылғы дағдарыс, негізгі сауда әріптестерінің, атап айтқанда, Ресей мен Қытайдың экономикалық өсуінің төмендеуі, одан кейін 2015 жылы мұнай бағасының төмендеуі ұлттық валютаның әлсіреуіне әкелді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Қордың қаржы нәтижелері мұнай бағасына байланысты, компаниялар сыртқы факторларға орай жылдам әрекет етуге немесе бизнесті жедел оңтайландыруға дайын емес. Бұл ретте портфельдік компаниялар кірісінің басым бөлігін қазірге дейін монополияға қарсы орган реттейді, бұл компаниялардың экономика секторларының өсуін қамтамасыз ету қабілеттілігін шектейді.

      Қор мен портфельдік компанияларда корпоративтік басқарудың жалпы деңгейін көтерудегі оң трендке қарамастан, корпоративтік басқару бөлігінде жұмыстың тиімділігін арттыру, Қор алдында портфельдік компаниялардың Директорлар кеңестерінің есеп беруі және жауаптылығы, сондай-ақ тәуелсіз директорлардың рөлін күшейту қажеттілігі бар.

      Инвестициялық компаниялар қызметін диагностикалау нәтижесінде ірі өндірістік жобаларды басқаруда мол тәжірибенің болу қажеттілігі, стратегиялық әріптестердің және жобаларды қаржыландыруға байланысты қиындықтардың болмауы сияқты жобаларды іске асыру бөлігінде олардың тиімділігін ұстап тұратын факторлар анықталды.

      Осы стратегияда Қор мен оның портфельдік компаниялары тарапынан күш салуды талап ететін ағымдағы сын-тегеуріндер мен аймақтар көрсетілген. Стратегиялық мақсаттар мен міндеттер ағымдағы проблемалық мәселелерді шешуді, портфельдік компаниялардың тиімділігі мен қаржылық орнықтылығын арттыруды, сондай-ақ Қордың активтер портфелін белсенді басқару функцияларын нығайта түсуді көздейді. Қордың алдында сондай-ақ активтерді, инвестициялар мен жобаларды тиімді басқару, сол сияқты одан әрі білім алмасу және ынтымақтастық жасау үшін стратегиялық әріптестер мен ұқсас егемен қорларды іздеу және тарту бөлігінде адами капиталды күшейту міндеттері тұр.

      Қазіргі сәтте Қор ұлттық компаниялардың тиімділігін басқару және арттыру, сондай-ақ экономиканы әртараптандыру және дамыту жөніндегі холдингтің рөлін атқарады. Бұл ретте Қордың инвестициялық портфелі тек Қазақстан экономикасында шоғырланған және жеткілікті түрде әртараптандырылмаған, бұл Қор үшін, сол сияқты жалпы ел экономикасы үшін шоғырланған тәуекелдерді арттыра түседі, мұны 2008 жылы Қор компаниялары тобының тұрақсыздығына әкелген қаржылық дағдарыстың салдары айғақтайды.

      Осыған байланысты, Қордың Temasek және тағы басқалар сияқты егемен қорлардың үлгісінде инвестициялық портфельді дамытуы және оны шоғырланған тәуекелден қорғауы, сондай-ақ акционер үшін кірістілікті сақтау және арттыру үшін бір экономикаға және шикізат нарықтарына тәуекелділікті төмендетуі керек.

      1.3. Компанияның қызметіндегі күшті және әлсіз жақтарды талдау

      Ішкі және сыртқы ортаны талдаудың нәтижесінде Қордың күшті және әлсіз жақтары, сондай-ақ қазіргі мүмкіндіктер мен қауіп-қатер айқындалды, олар төмендегі кестеде берілген.


Күшті жақтары

Әлсіз жақтары

1. Ұлттық экономикада елеулі рөл атқаратын тұрақты активтер портфелі;
2. Тәжірибелі басшылық және кәсіби мүмкіндіктері бар команда;
3. Әлеуетті инвесторларды тарту бойынша Қазақстан экономикасына маңызды үлес;
4. Дивестициялау және қайта инвестициялау арқылы портфельдің тиімділігіне әсер ету;
5. Ұлыбританияның Біріккен Кодексі негізінде қабылданған Корпоративтік басқару кодексі;
6. Қордың өзгерістер енгізу ниеті және оған дайын болуы.

1. Сыртқы факторларға уақтылы ден қоймау;
2. Портфельдік компаниялардың операциялық тиімсіздігі, ірі инвестициялық жобаларды іске асыруда мол тәжірибенің қажеттілігі;
3. Портфельдік компаниялардың құнсыздану салдарынан күрделенетін жоғары борыштық жүктемесі;
4. Қор акционерінің әлеуметтік және коммерциялық талаптарының қайшылығы;
5. Активтер портфелін селқос басқару, жеткілікті дамымаған "коммерциялық" ойлау;
6. Үкіметпен өзара қатынас сол бұрынғыдай нақты ажыратылмаған.

Мүмкіндіктер

Қауіп-қатер

1. Қорды дамыту саласында Қазақстан Республикасының Үкіметі тарапынан белсенді қолдау көрсетілуі;
2. Қорға кең ауқымды құзыреттер беретін заңнаманың болуы;
3. Қазақстан Республикасы аумағында және одан тысқары жерлерде өсу мүмкіндіктерінің әлеуеті;
4. Процестерді оңтайландыру, өндірістік процестерді цифрландыру мүмкіндіктері;
5. Корпоративтік басқаруды одан әрі жетілдіру, Үкімет тарапынан қолдау көрсету.

1. Құбылмалылықтың төмендеуі және жалғасуы, портфельдің шикізат тауарлары бағасына тәуелді болуы, жеткіліксіз әртараптандыру, Қордың портфелі әртараптандырылғанға дейін портфельдің шоғырлану тәуекелі;
2. Саяси оқиғаларға байланысты ғаламдық тұрлаусыздық, Ресей мен Қытай сияқты ірі сауда әріптестері экономикасының өсуінің баяулауы;
3. Ішкі сұраныс пен бизнестің өсуінің бәсеңдеуі.

      2. Миссиясы және пайымы

      Қордың миссиясы Қазақстан Республикасының ұлттық әл-ауқатын арттыру және болашақ ұрпақ үшін ұзақ мерзімді тұрақтылықты қамтамасыз ету болып табылады.

      Миссия — Қазақстан Республикасын дамытудың стратегиялық бағыттарын іске асыруға Қордың қосатын үлесі бойынша Қордың акционері мен стейкхолдерлеріне арналған жалпы пайым.

      2028 жылға жасалған пайымда Қор жоғары қаржылық көрсеткіштер мен инвестициялардан түсетін кірісті қамтамасыз етуші, сондай-ақ портфельді алдыңғы қатарлы әл-ауқат қорлары деңгейінде дамытушы инвестициялық холдинг ретінде айқындалады. Қордың миссиясы мен пайымына қол жеткізу осы Даму стратегиясына 1-қосымшаның 2-схемасына сәйкес үш стратегиялық мақсатты іске асыру арқылы қамтамасыз етілетін болады.

      3. Дамудың стратегиялық бағыттары

      1) Компаниялардың тиімділігі

      Қордың басты мақсаттары мен мандаттарының бірі операциялық, өндірістік, қаржылық тиімділік, коммерциялық қызмет және салынған капиталдан түсетін кірісті арттыру бөлігінде тиімділік көрсеткіштерін ұқсас әлемдік жетекші компаниялардың көрсеткіштерімен теңестіру есебінен портфельдік компанияларды тиімді басқару болып табылады. Қаржылық орнықтылықты нығайту, операциялық тиімділікті арттыру, өндірістік активтерді пайдалану тиімділігін арттыру, сондай-ақ Трансформациялау бағдарламасын іске асыру осы стратегиялық мақсатты іске асыру үшін бірінші кезектегі міндет болып табылады. Қордың қысқа мерзімді кезеңде осы стратегиялық міндетке назар аударуы одан әрі өсу және Қордың келесі даму кезеңіне өтуін қамтамасыз ету негізін қалау үшін ұлттық компаниялардың қаржылық орнықтылығын, кірістілігін және операциялық көрсеткіштерін арттыруға мүмкіндік береді.

      2) Портфельді басқару

      Портфельді тиімді басқару мақсатында Қор ағымдағы активтер портфелі мен инвестициялық жобаларды оңтайландыруды, қайта құрылымдауды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында және ұзақ мерзімді перспективада шетелдік нарықтарда қаражатты қайта инвестициялау есебінен әртараптандыруды қамтамасыз етуді жоспарлап отыр.

      Қазақстан Республикасының Үкіметі бастамашылық еткен Жекешелендіру бағдарламасына белсенді қатысу портфельдік компанияларға Қазақстан экономикасына мемлекеттік сектордың қатысуын төмендетуге, еліміздің қор нарықтарын дамытуды ынталандыруға, корпоративтік басқаруды күшейтуге және жеке капиталды дамытуға мүмкіндік береді.

      Қор активтерінің құрылымындағы заңды тұлғаларды қысқарту, Қор мен портфельдік компаниялардың ағымдағы инвестициялық портфелін қайта қарау, қаражатты жаңартылған портфельге қайта бөлу, сондай-ақ Қордың стратегиялық емес активтерінен шығу портфельді одан әрі қайта теңгерімдеуге және әртараптандыруға мүмкіндік береді.

      Қордың жаңа жобалары мен активтеріне, оның ішінде халықаралық нарықтарға қаражатты қайта инвестициялау Қорға болашақ ұрпақ үшін игілікті сақтап қалуға ғана емес, сондай-ақ молықтыра түсуге және акционер үшін кірістілікті ұлғайтуға мүмкіндік береді.

      Үздік егемен қорлардың үлгісімен бұл стратегиялық мақсат Қорға оның келесі даму кезеңіне, портфельді белсенді басқаруға көшуге, оны әртараптандыруды және сақтап қалуды қамтамасыз етуге, болашақ ұрпақ үшін игілікті молықтыруға мүмкіндік бермек. Қор осы стратегиялық мақсатты орта мерзімді және ұзақ мерзімді кезеңдерде іске асыруды аяқтауды жоспарлап отыр.

      3) Орнықты даму

      Қордың басты мақсаттарының бірі өз қызметінің және портфельдік компаниялар қызметінің орнықты даму қағидаттарына сәйкестігін, орнықты даму және ұзақ мерзімді перспективада экономикалық құнды құру үшін өзінің экономикалық, экологиялық және әлеуметтік мақсаттарының үйлесімділігін қамтамасыз ету болып табылады.

      Осы стратегиялық мақсат шеңберінде Қор корпоративтік басқару және орнықты даму саласында жоғары деңгейге жетуді жалғастыруды, Қор мен портфельдік компаниялардағы корпоративтік басқару деңгейін көтеруді, кадрлық әлеуетті ұлғайта түсуді, "коммерциялық" ойлау және өзгерістерге дайын болу үшін жаңа мінез-құлық үлгілерін іске асыру кезінде меритократияның негізге алынатын қағидаттарын енгізуді қамтамасыз етуді жоспарлап отыр. Жаңа стратегия шеңберінде Қордың демеушілік қаражатын қоғамдастықтардың мұқтаждықтарына қайта бағыттау және орнықты даму бастамаларын іске асыру да белгіленді.

      Қор "жасыл экономика" қағидаттарын ұстануды қамтамасыз етіп, Қазақстан Республикасының "жасыл экономикаға" көшуі жөніндегі тұжырымдаманың іс-шаралары мен индикаторларын іске асыратын болады.

      Қор құнды орнықты құру, сондай-ақ корпоративтік басқару және орнықты даму саласында стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу барлық мүдделі тараптардың лайықты және жауапты мінез-құлық нәтижесінде мүмкін болатынын түсінеді. Қор мен қоғамның мүдделері арасындағы теңгерімді сақтау мақсатында Қордың мүдделі тараптармен қарым-қатынасы мүдделі тараптардың көпшілігінің, оның ішінде Қордың қызметіне ықпал ететін жекелеген тұлғалар мен ұйымдардың қызығушылықтары мен сенімін құрметтеу қағидатына сүйене отырып құрылатын болады.

      Әлеуметтік маңызды жобаларды іске асыру шеңберінде қойылған мақсаттарға қол жеткізу портфельдік компаниялардың тиімділігін төмендету немесе портфельді тиімді басқару есебінен қамтамасыз етілмеуі тиіс, керісінше оларды іске асыруға ықпал етуі керек. Ұқсас егемен қорлардың тәжірибесіне сүйене отырып, Қор оң және ұзақ мерзімді экономикалық нәтиже әкелмейтін әлеуметтік жобаларға және қызмет бағыттарына қатысуды қысқартатын болады.

      Орнықты даму бойынша стратегиялық мақсаттар 2018 жылдан бастап, стратегияны орындаудың барлық кезеңінде іске асырылмақ.

      Үш стратегиялық мақсатқа қол жеткізу нәтижесінде мыналар бойынша стратегиялық нәтижелерге қол жеткізуді қамтамасыз ету жоспарланып отыр:

      1) портфельдік компаниялардың кірістілігін ұлғайту;

      2) портфельдік компаниялардың бизнесін трансформациялау;

      3) борыш деңгейін тиімді басқару;

      4) портфельдік компаниялардың акцияларын қор нарықтарында орналастыру;

      5) стратегиялық емес активтерден шығу және Қазақстан Республикасы мен шетелдік нарықтардағы жаңа жобаларға/акцияларға қаражатты қайта инвестициялау арқылы инвестициялар портфелін әртараптандыру, тиімді және белсенді басқару;

      6) адами әлеует пен таланттарды дамыту;

      7) корпоративтік басқару бойынша үздік практикаларды енгізу;

      8) орнықты даму жөніндегі бастамаларды іске асырудың нәтижелілігіне қол жеткізу.

      Қордың инвестициялық шешімдері тек коммерциялық тұрғыдан орындылық, ұзақ мерзімді мүдделер және негізгі тиімділік өлшемшарты – ұзақ мерзімді перспективада инвестициялардың кірістілігі мен рентабельділігін барынша арттыру қағидаттарына негізделуге тиіс.

      Түпкі нәтижеде Даму стратегиясын іске асыру акционер үшін дивидендтердің өсуіне және Қазақстан Республикасы экономикасының дамуына әкеледі. Осылайша, Қордың даму стратегиясын іске асыру нәтижелері өзге де салыстыруға болатын тәуелсіз қорлар қызметінің негізгі нәтижесіне сәйкес келетін болады.

      Қордың пайымына қол жеткізу және стратегиялық мақсаттарды орындау үшін Қор төрт стратегиялық бастаманы орындауға баса назар аударады (осы Даму стратегиясына 1-қосымша, 3-схема), олар:

      1) компаниялардың рентабельділігін арттыру;

      2) портфельдің құрылымын оңтайландыру;

      3) кірістерді әртараптандыру;

      4) корпоративтік басқару және орнықты даму.

      Таңдап алынған стратегиялық бастамалар Қорға активтер портфелін тиімді және белсенді басқару бойынша қысқа, орта және ұзақ мерзімді мақсаттарға қол жеткізу арқылы ағымдағы даму кезеңінен нысаналы модельге біртіндеп көшу арқылы стратегиялық инвестициялық холдингтің нысаналы моделіне қол жеткізуге мүмкіндік береді.

      Қордың болашақ ұрпақ үшін қор жасап, оны сақтап қалуды қамтамасыз ететін стратегиялық инвестициялық холдинг моделіне көшуі портфель активтерін – Қордың портфельдік компанияларын инвестициялар құралы ретінде қарастыруды көздейді. Белсенді, тиімді басқарылатын және әртараптандырылған портфель Қорға ұзақ мерзімді кезеңде портфель бойынша ең жоғары ықтимал кірістілік деңгейіне қол жеткізуге мүмкіндік береді.

      Қордың активтер (стратегиялық активтерді қоспағанда) портфелінің өміршеңдік циклы мынадай төрт циклдан тұрады:

      1) портфельді әртараптандыру және/немесе коммерциялық тартымды жобаларға инвестиция салу мақсаттары үшін жаңа бастамалар/активтер іздеу;

      2) операциялық қызметті құру және/немесе олардың құнын ұлғайту мақсаттары үшін жаңа жобаларды/активтерді дамыту;

      3) активті оңтайландыру және активті өткізуге дайындау;

      4) жаңа бастамаларға/жобаларға/активтерге қаражатты қайта инвестициялау үшін салынған капиталды өсіммен қайтара отырып инвестициядан толық немесе ішінара шығу мақсатында активті сату/дивестициялау.

      Қордың таңдап алынған стратегиялық бастамалары активтер портфелінің өміршеңдік циклымен тікелей байланысты және Қордың Пайымы мен мақсаттарына қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін ресурстарды топтастыруға мүмкіндік береді.

      Қор портфельдік компанияларға акционердің талап хаттарын жіберу арқылы ұлттық стратегияларда, стратегиялық даму жоспарларында және портфельдік компаниялардың қызметіне қатысты мемлекеттік бағдарламаларда көрсетілген мемлекет бастамаларының портфельдік компаниялардың даму стратегияларымен сәйкестігін қамтамасыз етеді.

      3.1. Компаниялардың рентабельділігін арттыру

      Портфельдік компаниялардың рентабельділігін арттыру басты міндеттердің бірі болып табылады, оның шеңберінде қаржылық орнықтылықты нығайту, операциялық тиімділікті арттыру, бизнес-процестерді оңтайландыру және реинжинирингтеу, Қордың портфельдік компаниялары арасындағы синергияны қамтамасыз ету және портфельдік компаниялардың инвестициялық тартымдылығын арттыру бойынша бірқатар шараларды қамтамасыз ету жоспарланып отыр.

      Қысқа мерзімді кезеңде бастама ағымдағы активтер портфелі үшін басым болып табылады және онда Қордың портфелін қайта құрылымдау бойынша бастамаларды іске асыруға көшу негізін құру көзделеді. Болашақта бастаманы Қор акционердің құқықтарын іске асыру арқылы белсенді басқаратын жаңа активтер портфеліне қолдануына болады.

      3.1.1. Қаржылық орнықтылықты нығайту

      Қаржылық орнықтылықты сақтап қалу және нығайту шаралары компаниялардың даму қабілеті, негізінен, қаржыландырудың қарыз қаражаты есебінен жүзеге асырылатын портфельдік компанияларда күшейтілетін болады.

      Қор портфельдік компаниялардың мыналарды орындауын ынталандыратын болады:

      1) операциялық тиімділік, EBITDA көрсеткіштерін жақсарту, күрделі қаржы салымдарына ресурстарды тиімді бөлу және компанияны одан әрі дамыту арқылы ақшалай қаражаттың еркін ағынын ұлғайту;

      2) меншікті және қарыз қаражатын ұтымды басқару, жаңа қарыз міндеттемелерін тарту кезінде экономикалық орындылық пен төлем қабілетсіздігі тәуекелдерін мұқият талдау;

      3) қаржы ресурстарының тапшылығы мен қаржылық орнықтылық тәуекелдерін ескере отырып, инвестициялық, оның ішінде қарыз қаражаты есебінен қаржыландырылатын жобалардың оңтайлы портфелін құру;

      4) тартылатын қарыз қаражатының құнын төмендету мақсатында портфельдік компаниялардың кредит рейтингін жақсарту бойынша жүйелі жұмысты қамтамасыз ету.

      Бұл міндет Қор мен портфельдік компанияларға борыш деңгейі мен капиталдың құрылымын тиімді басқаруға, қаржылық орнықтылықты нығайтуға және Қордың активтер портфелін құрылымдау және портфельдік компаниялардың одан әрі өсуі кезінде басқарушылық шешімдер қабылдауда икемділікті қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

      3.1.2. Операциялық тиімділікті арттыру

      Қор портфельдік компанияларды өз кезегінде кірістілік деңгейі мен салынған капиталды тиімді пайдалануға әсер ететін операциялық, өндірістік және қаржылық тиімділік бөлігінде әлемдегі ұқсас жетекші компаниялардың көрсеткіштеріне қол жеткізуге талпынуға ынталандыратын болады.

      Жүзеге асырылатын шараларға мыналар кіреді:

      1) портфельдік компаниялар арасындағы синергияны қамтамасыз ету, кірістердегі экспорттық құрамдас бөлікті ұлғайту, тарифтерді қайта реттеу бойынша мемлекеттік органдармен жұмыс істеу, сондай-ақ өндіріс құнының өсуі, оны талдау және құру тізбегін жақсарту үшін жаңа көздер іздеу арқылы операциялық шығынды бақылау және оңтайландыру, инвестициялар бойынша кірістілікті ұлғайту бойынша шаралар әзірлеу;

      2) активтерді тиімді басқару, оның ішінде инвестициялық жобаларды мониторингтегеннен кейін қамтамасыз ету және өндірістік объектілердің жобалық қуатқа шығуын қамтамасыз ету;

      3) оң экономикалық нәтиже болған жағдайда өндірісті жаңғырту, өндірістік және корпоративтік процестерді цифрландыру бойынша жаңа технологияларды, инновациялар мен бастамаларды енгізуге қажетті жабдықты жаңарту;

      4) тиімсіз корпоративтік және өндірістік бизнес-процестерді оңтайландыру және реинжинирингтеу;

      5) портфельдік компаниялар мен олардың еншілес ұйымдарында ұйымдық құрылымдарды және ұйымдық басқару деңгейлерін оңтайландыру.

      3.1.3. Трансформациялау бағдарламасын іске асыру

      Қорды трансформациялау бағдарламасы Қазақстан Республикасының 2025 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарына енгізілген, онда бұл бағдарлама квазимемлекеттік компаниялардан жоғары технологиялы және тиімді компанияларға трансформациялау процестерін тиімді аяқтауда Қордың стратегиялық рөлінің басты табысқа жету факторы ретінде көрсетілген.

      Трансформациялау бағдарламасы процестерді оңтайландыру, портфельдік компаниялардың қызметін қайта құру, олардың операциялық тиімділігін арттыру, тұрақты өзгерістер үшін тиімді инфрақұрылымдар құру бойынша Қордың негізгі бағдарламаларының бірі болып табылады.

      Бағдарлама бірқатар нақты бастамалардың көмегімен іске асырылады. Бизнес-процестерді жетілдіру, корпоративтік құрылымды жеңілдету бойынша бірқатар бастамаларға қоса Бағдарлама портфельдік компаниялар қызметкерлерінің және Трансформациялауға қатысатын барлық мүдделі тараптардың ойлау амалы мен мінез-құлық нормаларына да өзгерістер енгізуді талап етеді.

      Атап айтқанда, Трансформациялау бағдарламасы шеңберінде бизнес-процестерді реинжинирингтеу және цифрландыру процесі, заңдық құрылымды жеңілдету, портфельдік компаниялардың IPO акцияларын бастапқы жария орналастыруға шығару, портфельдік компанияларда өзгерістерді басқаруды және жобалық тәсілді енгізу жалғасатын болады.

      Цифрландыру немесе цифрлық трансформациялау Бағдарламаның негізгі бастамаларының бірі болмақ, ол жаңа технологияларды, жаңа буын тәсілдерін, сондай-ақ жаңа цифрлық қызметтерді/өнімдерді қолдана отырып, коммерциялық, өндірістік және басқарушылық қызметте бизнес-міндеттерді шешу тәсілдерін өзгерту есебінен компаниялардың басты бизнес-бағыттарын қайта құруды және жақсартуды қамтамасыз ететін болады.

      Сондай-ақ Трансформациялау бағдарламасының басты міндеттерінің бірі әлемдік деңгейдегі компанияларға тән жаңа корпоративтік мәдениет стандарттары мен құндылықтарды енгізу арқылы компаниялардың адами капиталын дамыту болып табылады.

      Трансформациялау бағдарламасының негізгі бағыттарын іске асыру компаниялардың тиімділігі мен рентабельділігін арттыру бойынша стратегиялық мақсаттарға қол жеткізу процесін жеделдетеді. Осылайша, портфельдік компаниялар қызметін ұдайы жетілдіру үшін негіз құру Трансформациялау бағдарламасының нәтижесі болмақ, бұл норма компаниялар үшін корпоративтік нормаға айналуға тиіс.

      3.2. Портфельдің құрылымын оңтайландыру

      Портфельдің құрылымын оңтайландыру Қордың инвестициялар портфелін белсенді басқаруға көшуі үшін маңызды қадам болып табылады. Портфельдің құнын көтеру және оның кірістілігін ұлғайту мақсатында Қордың ағымдағы активтер портфелін қайта құрылымдау, инвестициялық жобаларды қайта қарау, заңды тұлғалар саны мен активтерді басқару деңгейлерін қысқарту және стратегиялық емес активтерден шығу міндеттері Қорға өз ресурстарын қайта бөлуге мүмкіндік беретін болады.

      3.2.1. Жекешелендіру бағдарламасын іске асыру

      Мемлекет басшысы экономикаға мемлекеттің қатысу деңгейін 15%-ға дейін қысқарту міндетін жүктеді, бұл мемлекеттік және квазимемлекеттік секторлардың активтерін бәсекелес ортаға шығару қажеттілігін білдіреді.

      Қор Жекешелендірудің 2016 – 2020 жылдарға арналған кешенді жоспарына (бұдан әрі – Жоспар) өзінің Жоспарға енгізілген активтерін бәсекелес ортаға беру арқылы Қазақстан экономикасының тиімділігін арттыруға, Қазақстан экономикасындағы квазимемлекеттік сектордың үлесін азайтуға белсенді қатысады. Бағдарламаны ойдағыдай іске асыру корпоративтік басқару деңгейін көтеруді, жеке сектордағы адал бәсекелестікті дамытуды, экономиканың бәсекелес секторларына мемлекеттің қатысуын қысқартуды, Қазақстан Республикасының инвестициялық климатын жақсартуды, сондай-ақ ел экономикасына жаңа технологияларды тартуды және бизнес-сектордағы мемлекеттік реттеуді азайтуды ынталандыратын болады.

      Қор қазақстандық және шетелдік қор нарықтарында кемінде 7 портфельдік ірі компанияларды жария орналастыруды қамтамасыз ету, Жоспарға кірген қалған активтерді өткізу, сондай-ақ жеке инвесторлар тарапынан сұранысқа ие болмаған активтерді тарату/қайта ұйымдастыру жолымен Жоспарды іске асыруға қатысуды жоспарлауда.

      Қор мен портфельдік компаниялардың активтерін бәсекелес ортаға беру процестері корпоративтік басқарудың және ашықтықтың мынадай негізгі қағидаттарын ескере отырып жүргізіледі:

      1) ресурстық емес сектордың компанияларында бақылауды және ресурстық/ инфрақұрылымдық секторларда бұғаттаушы пакетті сату;

      2) активтерді өткізу нұсқаларының немесе активтердегі қатысу үлестерінің әр алуандығы;

      3) Қор мен портфельдік компаниялар активтерінің бәсекелес ортаға беруге әзірлігі;

      4) корпоративтік басқару стандарттарын қатаң ұстану;

      5) кәсіби менеджмент.

      Жоспарды іске асыру портфельдік компаниялардың корпоративтік басқару сапасын, ашықтығын және бәсекеге қабілеттілігін арттырумен қатар Қорға өз активтерінің құрылымын оңтайландыруға, компанияларды дамыту үшін капиталды тартуды және технологиялар трансфертін қамтамасыз етуге, Қазақстанның қор нарығын дамытуды ынталандыруға мүмкіндік береді.

      3.2.2. Құрылымдағы заңды тұлғаларды қысқарту

      Заңды тұлғаларды қысқарту жөніндегі міндеттер инвестициялар портфелін белсенді басқару мақсаттары үшін акцияларға/активтерге/жобаларға Қор инвестиция сала бастаған сәтке дейін Қордың ағымдағы активтер портфеліне жатады. Қор инвестициялық портфельді белсенді басқару моделіне көшкен кезде Қордағы заңды тұлғалар санын есептеу әдістемесі өзгеруге және тек иелену үлестері бақыланатын портфельдік компанияларға қатысты пайдаланылуға тиіс.

      Қордың және портфельдік компаниялардың компаниялар тобының активтерін құрылымын оңтайландыру мақсатында Қор:

      1. Қордың және оның портфельдік компаниялары тобының деңгейіндегі заңды тұлғалардың құрылымын тұрақты талдауға және оңтайландыруға мүмкіндік беретін заңды тұлғалар санын оңтайландыру бойынша кешенді тәсілді әзірлеуді;

      2. олардың шеңберінде жаңа заңды тұлғаларды құру шектелетін өлшемшарттарды айқындауды жоспарлауда.

      Қор өз алдына Қор тобының активтер құрылымында 5-тен аспайтын деңгейлерді және саны 300-ден аспайтын заңды тұлғаларды сақтап қалу міндетін қоюда.

      Қор деңгейінде, сондай-ақ портфельдік компаниялар деңгейінде активтердің ұтымды құрылымын сақтап қалу ұқсас қорлардың үздік практикаларына сәйкестендіруге және бәсекеге қабілеттілікті арттыруға, басқарушылық бизнес-шешімдерді қабылдау кезінде икемді болуға және ішкі және сыртқы ортадағы нарықтық өзгерістерге жылдам ден қоюға мүмкіндік береді.

      3.2.3. Инвестициялық жобалар портфелін қайта қарау

      Қор осы міндет шеңберінде Қор мен оның портфельдік компанияларының деңгейіндегі инвестициялық жобалардың ағымдағы портфелін қайта қарауды жоспарлауда.

      Қор және оның портфельдік компанияларының инвестициялық жобалары тек коммерциялық орындылық пен ұзақ мерзімді мүдделер және капиталдың қайтарымдылығы қағидаттарына ғана негізделуге тиіс.

      Инвестициялық жобалар портфелін қайта қарау, қаржыландыру құрылымын, қаржыландыру үшін қаражаттың қолжетімділігін қоса алғанда, олардың қаржылық модельдерін сыни бағалау, болжамдарды қайта бағалау Қорға және оның портфельдік компанияларына талдау нәтижелері бойынша:

      1. перспективасыз, пайда түсірмейтін жобаларды портфельден алып тастауға;

      2. қаржыландыру үшін ресурстардың шектеулілігі мен қаржылық тұрақтылық тәуекелдерін және жобалар портфелінің экономикалық параметрлеріне жобалардың оң әсерінің деңгейін ескере отырып, компанияның ресурстарын жобалардың жаңартылған инвестициялық портфеліне қайта бөлуге мүмкіндік береді.

      Инвестицияларға портфельдік тәсілді енгізу Қорға және портфельдік компанияларға портфельді тиімді басқаруға және бәсекелі, жылдам құбылатын орта мен нарықтық мүмкіндіктер жағдайларында ұзақ мерзімді құнды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Портфельдік тәсіл:

      1) ресурстар шектеулі болған жағдайда стратегиялық мақсаттарды іске асыру үшін активтер және/немесе инвестициялық жобалар портфеліне тұтас көзқарасты қалыптастыруды;

      2) кезең-кезеңмен бекіту негізінде активке/жобаға инвестициялар туралы шешім қабылдауды (stage-gate process);

      3) Қордың стратегиялық мақсаттары мен басымдықтарына және нарықтық мүмкіндіктерге сәйкес портфельдің сұранысына ең қолайлы инвестицияларды таңдау мақсатында мұқият іріктеуді, басымдықтарды белгілеуді, қолжетімді ресурстарды қайта бөлуді, сондай-ақ инвестициялардан шығуды;

      4) басымдық беруді, қаржыландыру көздерінің қолжетімділігін және пайдалылық деңгейін ескере отырып, оңтайлы активтер/жобалар портфелін қалыптастыруды көздейді.

      3.2.4. Стратегиялық емес активтерден шығу

      Қор инвестициялар портфелін белсенді, тиімді басқару және портфельдегі ресурстарды қайта бөлу мақсатында Қордың портфелі үшін стратегиялық болып табылмайтын активтерден (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 30 маусымдағы № 651 қаулысына сәйкес айқындалған компаниялар Қор үшін стратегиялық актив болып табылады), оның ішінде стратегиялық әріптестерді тарту жолымен шығу мүмкіндігін жоққа шығармайды. Қор ұлттық қауіпсіздікке қатысты маңызды болып табылатын және/немесе теңгерімінде ресурстық стратегиялық объектілері бар активтердегі маржиналдық қатысу үлесін сақтап қалады.

      Қордың портфельдік компаниялары, сондай-ақ портфельдік компаниялардың инвестициялық жобалары үшін стратегиялық әріптестерді тарту жаңа технологияларға, тәжірибе мен құзыретке, әріптестікке қатысушылар ресурстарын біріктіру мүмкіндіктеріне және жаңа қызметтер нарығына кірігуге жол ашады. Стратегиялық әріптестерді тарту білім, тәжірибе мен құзырет шектеулі және/немесе ұқсас жобаларды іске асырудың практикалық тәжірибесі жоқ жобалар мен салаларға қатысу үшін қажет.

      Активтер портфелінің өміршеңдік циклына сәйкес Қор портфельді одан әрі дамыту және жаңа бастамаларға/жобаларға/активтерге қаражатты қайта инвестициялауға капиталды босатып алу үшін салынған капиталды өсіммен қайтарып, инвестициядан толық немесе ішінара шығу мақсатында стратегиялық емес активтерді сату/дивестициялау бойынша операцияларды үнемі жүргізетін болады.

      Қор активтен шығу туралы шешім қабылдау кезінде саланың дамығандығын, активтің қалыптастырылғандығын, нарықтық жағдайларды және инвестициялардың кірістілігін ұлғайту үшін әлеуетті ескереді.

      3.3. Кірістерді әртараптандыру

      Активтерді белсенді басқару Қорға Қазақстанның экономикасы үшін әлеуетті мультипликативтік әсерге ие және кірістілігі жоғары активтерге/жобаларға басымдық бере отырып, портфель кірістілігін арттыруға, оны әртүрлі салаларға әртараптандыруға мүмкіндік береді.

      3.3.1. Инвестициялық портфельді қайта теңгерімдеу

      Портфельдің ұтымды және әртараптандырылған құрылымын таңдап алу Қорға ұзақ мерзімді перспективада портфельдің құбылмалылығын азайтуға, кірістердің тұрақтылығын арттыруға, жаңа инвестициялық мүмкіндіктермен қамтамасыз етуге және шоғырланған тәуекелдерді болдырмауға мүмкіндік береді.

      Әртараптандырылған портфельді қалыптастыру мақсатында Қор география, экономика секторлары және активтердің түрлері бойынша активтерді бөлудің күтілетін параметрлерімен қоса 10 жылдық кезеңге арналған Қор активтерінің стратегиялық мақсатты портфелін айқындауды жоспарлауда. Мақсатты портфель тәуекелі (қайтарымдылық тәуекелі), ұзақ мерзімді активтерге инвестициялау үшін қаржыландыру қолжетімділігі, инвестициялау үшін салалар мен елдер басымдығы бойынша Қордың шартты бейінін белгілейді. Бұл ретте, Қор салалар, активтер кластары немесе инвестициялар географиясы бойынша инвестициялау лимиттерін белгілемейтін болады. Қор активтерді иеленуші ретінде портфельді теңгерімдеу және нарықтық жағдайға және/немесе портфельді өсіру үшін мүмкіндіктердің пайда болуына қарай оны өзгертуге толық икемділік құқығын өзіне қалдырады.

      Активтерді тактикалық бөлу нарықтық маңызды өзгерістерді, макрошарттардың өзгеруін және портфельдің кірістілігі параметрлерін назарға ала отырып, тұрақты негізде (мүмкін жыл сайын) жүзеге асырылады. Тәуекел деңгейі және инвестициялардың қайтарымдылығы бойынша параметрлерді Қордың уәкілетті органдары айқындайтын болады. Жыл сайынғы негізде қабылданатын портфельді қайта бөлу жөніндегі тактикалық шешімдерді ескере отырып, Қор заңнамада белгіленген тәртіппен баламалы инвестициялық активтерге қайта бағыттау үшін портфельдік компаниялардағы үлестерді (акцияларды) ішінара немесе толық сату туралы шешім қабылдайтын болады. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 30 маусымдағы № 651 қаулысына сәйкес айқындалған, оларға қатысты белгіленген тәртіппен қатысу үлесін (акцияларды) өткізу туралы шешімдер қабылдануы мүмкін стратегиялық активтер оларға жатпайды.

      Стратегиялық нысаналы портфельді қалыптастыру, сондай-ақ активтерді тактикалық бөлуді жүзеге асыру үшін, оған оның ішінде активтерді тұрақты сатып алудан/сатудан, жұмыс істейтін портфельдік компаниялардың қызметінен дивидендтерді жаңа инвестицияларға қайта бағыттаудан түсімдер мен қарыз қаражаты жататын қаржыландыру стратегиясын әзірлеу қажет.

      3.3.2. Қазақстан Республикасындағы инвестициялар

      Қор Қазақстан Республикасының шегіндегі инвестицияларды Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген және жеке сектордың дамуына кедергі келтірмейтін шектеулерді ескере отырып, жүзеге асырады.

      Қор Қазақстан Республикасының шегінде инвестицияларды мақұлдау бойынша инвестициялық шешімдерді өз бетінше, мыналар бойынша өлшемшарттарға сәйкестігін ескере отырып қабылдайды:

      1) "сары парақтар" қағидатын ұстанушылық;

      2) қаржылық пайдаға ие болу және акционерлер кірісін барынша көбейту үшін меншікті капитал құнынан кем емес меншікті капиталға кірістілік (IRR>CoE);

      3) Қазақстан экономикасының әртүрлі секторларының дамуы, ішкі экономикаға мультипликативтік әсер ету, жеке бизнес қызметін ынталандыру және бір-бірімен байланысты салаларды дамыту;

      4) Қазақстан экономикасы үшін стратегиялық маңызы бар, басты мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес экономиканың басым секторларын дамытуға бағдарланған жобаларды дамыту;

      5) коммерциялық көзқарасқа байланысты тартымды және перспективалы жобалар мен салаларды дамыту (оның ішінде мегатрендтер);

      6) Қазақстан Республикасына технологиялар, инновациялар мен білімдер трансферін қамтамасыз етуге қабілетті трансұлттық корпорациялар, жетекші қаржылық мекемелер мен даму институттары және т.б. сияқты стратегиялық әріптестермен бірлескен инвестициялар;

      7) тұрақты даму қағидаттарын сақтау;

      8) тұрақты ұзақ мерзімді құнды құру.

      Инвестицияларды жүзеге асыру туралы шешімді қабылдау кезінде, оның ішінде "сары парақтар" қағидаттарының шеңберіндегі жобаларда квазимемлекеттік сектордың қатысуы бойынша шектеулер болған кезде Қор шығу стратегиясын жоспарлайды. Инвестициялардан/жобадан/активтен шығу туралы соңғы шешімді қабылдау кезінде саланың дамығандығы, активтің қалыптасқандығы, нарықтық жағдайлар және инвестициялардың кірістілігін ұлғайту үшін әлеует ескерілетін болады.

      Қор және оның портфельдік компаниялары тиімділігі төмен жобаларды жүзеге асырмайды. Ерекше жағдайларда, Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмалары бойынша Жалғыз акционер – Қазақстан Республикасының Үкіметі қабылдаған шешімдерді орындау мақсатында Қор халықаралық стандарттардың қаржылық есептілік жөніндегі талаптарына сәйкес шығыстарды акционерге өзге бөлу ретінде тану жолымен Қордың және оның портфельдік компанияларының қаржылық орнықтылығын ескере отырып, осындай жобалардың іске асырылуын қаржыландыруы мүмкін. Бұл ретте мұндай жобалардың құнын Қор Қазақстан Республикасының Үкіметімен бірлесіп алдын ала айқындайтын болады.

      3.3.3. Қазақстан Республикасының шегінен тыс инвестициялар

      Орта мерзімді және ұзақ мерзімді перспективада даму стратегиясы әртараптандыру арқылы кірістілікті арттыру, әл-ауқатты сақтау мақсатында ұлттық экономикамен және өнеркәсіппен байланысты емес Қазақстан Республикасынан тыс инвестицияларды бөлуді көздейді.

      Аталған инвестициялардың мақсаты:

      1) ұзақ мерзімді қаржылық орнықтылығы үшін мұнай кірістерін әртараптандыруды қамтамасыз ету;

      2) Қазақстандағы ішкі инвестициялардың басым болуына бұрынғыша ықпал ететін портфель бойынша тұтас кірістілікті күшейту үшін инвестициялардың бір экономикада және бір секторда шоғырлану тәуекелін болдырмау;

      3) инвестициялардан түсетін қаржылық кірістілікті ұлғайту;

      4) Қазақстанның ішкі нарығынан жеке инвесторларды ығыстыруды болдырмау;

      5) халықаралық инвестициялардан кірістерді сақтау және көбейту жолымен болашақ ұрпаққа резерв – "қауіпсіздік көпшігін" құру;

      6) Қазақстанның экономика секторларын дамытып, халықаралық инвестицияларды интеграциялау/синергия, технологияларды тарту және білім трансфері;

      7) Қазақстан Республикасы мен Қордың халықаралық деңгейдегі инвестициялық аренадағы алатын орнын және беделін нығайту болып табылады.

      Халықаралық инвестицияларды жүзеге асыру кезінде инвестициялардан түсетін жоғары кірістілік басымдық болып табылады, ол өлшенетін әлеуметтік-экономикалық игіліктерге түзетілуі мүмкін.

      Қор осы инвестицияларды жүзеге асыруға:

      1) сыртқы басқарушы қорлар арқылы қаражатты инвестициялау;

      2) жеке компаниялармен, корпорациялармен, оның ішінде үкіметаралық келісімдер шеңберінде, сондай-ақ басқа тәуелсіз қорлармен бірлескен инвестициялар;

      3) жергілікті экономикамен стратегиялық байланыстырып, әртүрлі салалар мен елдерге тікелей инвестициялар арқылы көшуді кезең-кезеңімен жоспарлауда.

      Қор жеке инвестициялар пулын құру және Қорды басқару кеңесі айқындайтын қаражатты алу және халықаралық инвестициялардан түсетін дивидендтер саясаты қағидаларына сәйкес қызмет ету арқылы халықаралық инвестицияларды басқарады. Халықаралық инвестицияларға лайықты тәуекелдер деңгейін, басым секторлар мен экономикаларды, активтер кластарын, сондай-ақ инвестициялардың өтімділігі бойынша талап етілетін деңгейлерді Директорлар кеңесі бекітеді және оны Қордың уәкілетті органдары үнемі, оның ішінде Қор активтерінің стратегиялық нысаналы портфелін қалыптастыру шеңберінде жаңартып отырады.

      Халықаралық инвестицияларды табысты іске асыру үшін Қор жетекші тәуелсіз қорлармен, сондай-ақ бірлескен тікелей инвестицияларды жүзеге асыру үшін басқа инвестициялық компаниялармен және қорлармен әріптестік қатынастар құрады, нәтижесінде олар Қазақстанның өнеркәсіп салаларымен байланыстырылады.

      3.4. Корпоративтік басқару және орнықты даму

      Орнықты даму бастамалары, корпоративтік басқару және корпоративтік мәдениет орнықты дамудың негізі және портфель құнына ықпал ететін шекті факторлары болып табылады.

      3.4.1. Корпоративтік басқару

      Қор тиімді басқаруды қамтамасыз ету, инвестициялық тартымдылықты арттыру және белсенді инвестор функциясын сәтті орындау мақсатында Қорда және портфельдік компанияларда Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (бұдан әрі – ЭЫДҰ) корпоративтік басқару жөніндегі ұсынымдарына сәйкес корпоративтік басқарудың озық тәжірибесін енгізуді жалғастыруы қажет.

      Үкімет, Қор және портфельдік компаниялар арасындағы өзара

      қарым-қатынастар Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларына, Қор мен портфельдік компаниялардың жарғыларына және Қордың корпоративтік басқару кодексіне сәйкес жүзеге асырылуға тиіс. Үкімет Қордың жалғыз акционері ретіндегі өз өкілеттіктерін және мемлекеттік реттеумен байланысты өкілеттіктердің аражігін ажыратады.

      Қордың жалғыз акционері Қорға қатысты, сондай-ақ Қор өзінің портфельдік компанияларына қатысты Қорды және портфельдік компанияларды басқаруға Директорлар кеңестері/Қадағалау органдары арқылы акционер (қатысушы) функциялары мен құқықтарын іске асыру жолымен және операциялық қызметке араласпай, қызметтің нысаналы көрсеткіштерін белгілеу арқылы қатысады. Портфельдік компанияларды операциялық қызметке тартуды Қор портфельдік компаниялар стратегиялық мақсаттары мен міндеттерін жүйелі түрде орындамаған жағдайларда ғана жүзеге асырады.

      Портфельдік компаниялардың Директорлар кеңестері/Қадағалау кеңестері құрамын күшейту жұмыстары жалғастырылуға тиіс, сараптама сапасын арттыруды, компанияның мүддесіне қарай және акционерлерге деген әділ қарым-қатынастарды ескере отырып, тәуелсіз, дұрыс және тиімді шешімдер қабылдауды қамтамасыз ететін білім, тәжірибе, дағдылар теңгерімі сақталуы тиіс. Мемлекеттік органдардың өкілдері – портфельдік компаниялардың Директорлар кеңестерінің мүшелері ЭЫДҰ стандарттарына сәйкес портфельдік компаниялардың Директорлар кеңестері құрамынан біртіндеп шығарылуы тиіс.

      Директорлар кеңестерінің/Қадағалау кеңестерінің стратегиялық мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу үшін жауапкершілігі мен есеп беру, сондай-ақ Директорлар кеңестерінің/Қадағалау кеңестерінің отырыстарын өткізу тиімділігі күшейтілуі керек. Қор портфельдік компаниялардың Директорлар кеңестерін/Қадағалау кеңестерін тыңдауды жыл сайын өткізеді, оның шеңберінде стратегиялық мақсаттарға, міндеттерге және акционердің талаптарына қол жеткізу нәтижелері бағаланады.

      Портфельдік компаниялардың басшыларын Директорлар кеңестері арқылы тағайындау құқығы ЭЫДҰ қағидаттарына сәйкес портфельдік компанияларды басқару үшін Қордың қолжетімді негізгі құралдарының бірі болып табылады.

      3.4.2. Адами капиталды дамыту

      Қор стратегиялық мақсаттар мен міндеттерді орындау мақсатында тиімді корпоративтік мәдениетті қалыптастыру, меритократияның негізге алынатын қағидаттарын енгізу, адамдарды трансформациялау және "коммерциялық" ойлау мен өзгерістерге әзір болу үшін жаңа мінез-құлық модельдерін енгізу арқылы Қорда және портфельдік компанияларда персоналды дамыту бойынша үздік тәжірибелерді пайдалануды қамтамасыз етеді.

      Қор мен портфельдік компаниялардың менеджменті жөн сілтеп, жоғары өнімділіктің, жауапкершіліктің және нәтижеліліктің корпоративтік мәдениетіне қолдау көрсетуі керек, мұндағы компаниялар қызметкерлері компаниялардың миссиясы мен пайымдарын іске асыруды қамтамасыз ету мақсатында акционерлермен бірге пайдалар мен шығындарды бөлісіп, активтерді иеленушілер сияқты ойлайды және әрекет етеді.

      Сыйақы беру өнімділік пен нәтижелілік көрсеткіштеріне және жұмыскерлерді ынталандырудың ұзақ мерзімді жоспарларына негізделетін мәдениет құру қажет. Тәжірибе алмасу және құзыреттерді дамыту үшін халықаралық тәжірибесі бар, бірақ жергілікті персоналды дамыту және істі жалғастырушыларды дайындау үшін білім беру/трансфері міндетті компонентті меңгерген мамандарды тарту қажет.

      Таланттарды және біліктілігі жоғары мамандарды тарту, ұстап қалу үшін Қор жұмыс істейтін және тартылатын қызметкерлер үшін мақсаттарға қол жеткізуге байланыстырылған бәсекеге қабілетті сыйақы, жеке даму жоспарлары және персоналдың тартылуын арттыру сияқты бірыңғай тұтас ұсыныс қалыптастыра отырып, үздік жұмыс беруші ретіндегі өзінің тартымдылығын арттыруы қажет.

      "Кірістерді әртараптандыру" стратегиялық бастамасын Қазақстан Республикасына және одан тыс инвестицияларға қатысты іске асыру үшін, инвестициялық портфельді белсенді басқару, инвестициялық банктермен өзара қарым-қатынастар, due-diligence, халықаралық мәмілелерді басқару, тікелей инвестициялық мәмілелерді жүзеге асыру, инвестициялық жобаларды басқару және жобалық ұстаным бойынша құзыреттерді күшейту талап етіледі. Жетекші тәуелсіз қорлардың инвестициялар портфелін тиімді басқару тәжірибесін зерделеуді қоса алғанда, бірақ онымен шектелмей, персоналдың коммерциялық дағдыларын күшейту қажет. Орта мерзімді кезеңде, бірақ 2021 жылдан кешіктірмей, портфельді белсенді басқаруға толық көшу үшін инвестициялар бойынша құзыреттерді күшейту 2018 жылдан бастап біртіндеп жүргізілуі тиіс.

      3.4.3. Демеушілік қызмет және әлеуметтік жауапкершілік

      Халықтың әлеуметтік-экономикалық өміріне Қордың қатысуы және Қазақстан Республикасының өркендеуін қамтамасыз етуі мақсатында Қор демеушілік және қайырымдылық қызмет көрсетуге қатысты өзінің қызметін жалғастырады.

      Жекелеген салаға демеушілік және қайырымдылық көмектің ағымдағы бөлінуі қайта қаралуға және қоғам қажеттілігіне қарай басымдық берілуге тиіс. Ең үздік тәжірибелерге сүйене отырып, Қор денсаулық сақтауға, білім беруге, жастардың кәсіби дамуына, қоғамдастықты, қоршаған ортаны, өнер мен мәдениет мұрасын, білімді дамытуға, зерттеулерге, инновацияларға, ғылым мен технологияларға, бақытсыздыққа ұшыраған тұлғалар мен отбасыларына қолдау көрсетуге бағытталған әлеуметтік жобаларды қаржыландырады.

      "Samruk-Kazyna Trust" әлеуметтік даму қоры әлеуметтік жауапкершілік саласындағы Қордың қамқоршысы болып табылады, ол Қор тобының атынан халықтың маңызды мәселелерін, атап айтқанда, әлеуметтік және медицина секторларында адамдар мен қоғамға көмек, мәдени қоғамдастықты және адами әлеуетті дамыту, әлеуметтік топтар арасындағы байланыстарды нығайту мәселелерін шешуге бағытталған қайырымдылық жобалары мен бағдарламаларын іске асырудың жол сілтеушісі болады.

      3.4.4. Тұрақты даму бастамалары

      Қор және оның портфельдік компаниялары экономикаға, экологияға және қоғамға өздерінің ықпал етуінің маңыздылығын түсінеді және ұзақ мерзімді құнның өсуіне ұмтыла отырып, мүдделі тараптардың мүдделері теңгерімін сақтай отырып, ұзақ мерзімді перспективада өзінің орнықты дамуын қамтамасыз етеді. Мүдделі тараптармен жауапты, жан-жақты ойластырылған және ұтымды өзара іс-қимыл жасау ұстанымы Қордың және оның портфельдік компанияларының орнықты дамуына мүмкіндік береді.

      Орнықты дамуға ықпал ететін жаһандық факторлар бизнесті тұтас жүргізу процесінде шектеулерге, қиындықтарға және тәуекелдерге әкелетіні сөзсіз. Қордың негізгі міндеті – болжау және жоспарлау көмегімен тәуекелі жоғары жағдайларда аман қалуды қамтамасыз ету ғана емес, сондай-ақ тәуекелдерді мүмкіндікке айналдыру және болашақтағы күтпеген жағдайларға дайын болу.

      Сыртқы және ішкі бағалауларға қарай, экономикалық, экологиялық және әлеуметтік аспектілерді тиімді және сәтті басқару мақсатында Қор мынадай бағыттар бойынша орнықты даму саласындағы бастамаларды іске асырады:

      1) Жоғары этикалық стандарттарды енгізу және сенімге негізделген корпоративтік мәдениет құру;

      2) Адами капиталды инвестициялау және бәсекеге қабілетті білім алу;

      3) Беделді, брэндті нығайту және ашықтықты арттыру;

      4) Озық стандарттарды енгізу және корпоративтік басқаруды одан әрі жетілдіру;

      5) Қаржылық орнықтылықты арттыру;

      6) Жауапты сатып алуларға және ESG қағидаттарының инвестициялық қызметпен интеграциялануына жәрдемдесу;

      7) Денсаулық мәдениеті мен қауіпсіздікті қалыптастыру және қолдау көрсету;

      8) Экологиялық орнықтылықты қамтамасыз ету.

      Барлық мүдделі тараптар үшін өз қызметінің анықтығы мен ашықтығын қамтамасыз ету үшін Қор және портфельдік компаниялар орнықты даму саласындағы есеп беру жөніндегі нұсқаулыққа (бұдан әрі – GRI) сәйкес жыл сайын орнықты даму саласындағы есептілікті жариялайды.

      3.5. Қаржыландыру көздері

      Өзінің операциялық қағидаттарына сәйкес Қор капитал тарту үшін меншікті қаражат пен дәстүрлі нарықтық тетіктерді және портфель үшін құнды құратын жобалар үшін кредиттік қаржыландыруды пайдалануды көздейді. Инвестициялар көлеміне қарамастан, жобаларды қаржыландыру құрылымы Қордың халықаралық рейтинг агенттіктері айқындайтын кредиттік рейтингті арттыру арқылы портфельдің қаржылық орнықтылығын және қарыз қаражатының төмен құнын сақтау мақсатына негізделеді.

      Инвестициялық жоспарларды іске асыру және портфель бойынша мақсаттарға қол жеткізу үшін Қор барлық қолжетімді ақшалай қаражат көздерін, оған қоса:

      1) меншікті қаражатты;

      2) портфельдік компаниялар дивидендтерін;

      3) жекешелендіру бағдарламасының шеңберінде болашақта компаниялардың акцияларын жария орналастырудан алынған қаражатты;

      4) дивестициядан – инвестициялардан шығу туралы шешім қабылданған кездегі компанияларды (компаниялардағы үлестерді) өткізуден алынған қаражатты;

      5) ішкі және халықаралық капитал нарығындағы тартылған қарыз қаражатын;

      6) топішілік қаржыландыруды;

      7) Қазақстан Республикасы Президентінің 2016 жылғы 8 желтоқсандағы № 385 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражатын қалыптастыру және пайдалану тұжырымдамасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражатын;

      8) Қор акционерінің қосымша капиталын пайдаланады.

      Қарыз қаржатын тарту Қордың тәуекел-қажеттілігін ескере отырып және Қордың қаржылық орнықтылығы сақталған жағдайда жүзеге асырылуы тиіс.

      3.6. Стратегиялық мақсаттар мен бастамаларды іске асыру кезеңдері

      "Самұрық-Қазына" АҚ-ның 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясын іске асыру жөніндегі жоғары деңгейлі жол картасына (осы Даму стратегиясына 2-қосымша) сәйкес 2021 жылға дейінгі қысқа мерзімді кезеңде Қор компаниялардың тиімділігі мен рентабельділігін арттыруға баса назар аударады. Бұл Қорға одан әрі өсу және келесі кезеңге көшу үшін негіз құруға мүмкіндік береді.

      2024 жылға дейінгі орта мерзімді кезеңде Қор портфель құрылымын оңтайландыруды аяқтауға күш салады, бұл ретте кейбір бастамалар

      2018 жылы басталады. Осы қаражатты ағымдағы портфельден дивестициялау және қайта инвестициялау (Қазақстан Республикасының аумағында

      2018 жылдан бастап, Қазақстан Республикасынан тыс – 2019 – 2020 жылдардан бастап) қысқа мерзімді кезеңде басталады және 2024 жылға қарай Қордың инвестициялық портфелін белсенді басқаруға толық көшуді қамтамасыз ету қажет.

      2028 жылға қарай ұзақ мерзімді перспективада Қор Қазақстан ішінде, сол сияқты шетелдік инвестициялық нарықтарда белсенді инвестициялау арқылы кірістер мен портфельді әртараптандыруға толық көшуді қамтамасыз етеді.

      Корпоративтік басқару және орнықты даму 2018 жылдан бастап 2028 жылды қоса алғандағы Стратегияны іске асырудың бүкіл кезеңі бойы іске асырылатын Даму стратегиясының негізгі компоненттердің бірі болып табылады.

      3.7. Күтілетін нәтижелер

      2028 жылға дейінгі стратегиялық қызметтің түйінді көрсеткіштерін (бұдан әрі – ҚТК) есептеу әдістемесіне (осы Даму стратегиясына 3-қосымша) сәйкес, Қор қызметтің мынадай стратегиялық түйінді көрсеткіштерін пайдалана отырып қойылған мақсаттарға қол жеткізудің тұрақты мониторингін жүргізеді:

Стратегиялық мақсат

Стратегиялық бастамалар

ҚТК

2017 бағалау

Нысаналы мәні

2020

2024

2028

Компаниялардың тиімділігі

1.Компаниялардың рентабельділігін арттыру

Таза кіріс, млрд. теңге

530

>900

қолданылуы мүмкін емес

қолданылуы мүмкін емес

Іске қосылған капиталдың рентабельділігі (ROACE), %

6,1

>7,0

қолданылуы мүмкін емес

қолданылуы мүмкін емес

Борыш/EBITDA

5,0

4,0х

3,0х

қолданылуы мүмкін емес

Портфельді басқару

2.Портфель құрылымын оңтайландыру
3.Кірістерді әртараптандыру

Таза активтер құны (NAV), өсімі %-бен

5%
2015-2017
жж.
жылдық орташа өсу қарқыны

8%
2015-2020 жж.
жылдық орташа өсу қарқыны

8%
2015-2024 жж.
жылдық орташа өсу қарқыны

қолданылуы мүмкін емес

ROI, %

қолданылуы мүмкін емес

> CoE 31.12.2019 ж. жағдай бойынша

> CoE 31.12.2023 ж. жағдай бойынша

> CoE на 31.12.2027 ж. жағдай бойынша

Акционерлердің жиынтық кірісі (TSR), %

қолданылуы мүмкін емес

қолданылуы мүмкін емес

қолданылуы мүмкін емес

Орташа өлшемді инфляция+4% 2025-2028 жж.

Акционерлер дивидендтері , %

13,6

қолданылуы мүмкін емес

қолданылуы мүмкін емес

20

Орнықты даму

4.Корпоративтік басқару және орнықты даму

Корпоративтік басқару рейтингі

В

ВВ

А

АА

      Ескертпе:

      "Таза кіріс" ҚТК ағымдағы экономикалық параметрлер негізінде (2018 – 2019 жылдардағы мұнай бағасы – 55$/баррель, 2020 - 60$/баррель; уран 2018-2019 - 85USD/фунт U3O8, 2019 - 22,77USD/фунт U3O8, 2020 – 24,26USD/фунт U3O8; айырбас бағамы 340 теңге/АҚШ доллары), Жекешелендіру бағдарламасының бекітілген параметрлері негізінде ("Қазатомөнеркәсіп" ҰАК", "Эйр Астана" АҚ акцияларды жария орналастыру (IPO) бойынша жорамалдар), жаңа дивестициялар есепке алынбай есептелді.

      "Инвестицияланған капиталдың кірістілігі (ROI)" ҚТК Қор портфельдік компаниялардан немесе инвестициялық жобалардан шыққан жағдайда ғана есептеледі.

      "Акционерлердің жиынтық кірісі (TSR)" ҚТК 2025 жылдан бастап қолданылады.

      "Акционерлерге дивидендтер" ҚТК 2025 жылдан бастап қолданылады. 2017 жылғы бағалау бойынша – Қордың жеке қаржылық есептілігі негізінде Қор төлеген дивидендтер. 2028 жылы төленуге тиіс дивидендтер есебі есептік кезеңде портфельдік компаниялардан және Қордың инвестициялар портфелінен нақты алынған біріктірілген дивидендтер негізінде есептеледі.

  "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясына
1-қосымша

"Самұрық-Қазына" АҚ-ның 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясының қорытындылары мен ұсыныстарына қолданылатын схемалар

      1-схема. Қордың мемлекеттік бағдарламаларды және стратегиялық жоспарларды іске асырудағы рөлі



      2-схема. Миссиясы, пайымы және стратегиялық мақсаттары



      3-схема. Стратегиялық бастамалар



  "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясына
2-қосымша

"Самұрық-Қазына" АҚ-ның 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясын іске асыру жөніндегі жоғары деңгейлі жол картасы



  "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қоры" акционерлік қоғамының 2018 – 2028 жылдарға арналған даму стратегиясына
3-қосымша

2028 жылға дейінгі стратегиялық ҚТК-ні есептеу әдістемесі

ҚТК

Өлшем бірлігі

Есептеу әдістемесі

1

2

3

4

1

Таза кіріс

млрд. теңге

Есепті кезең ішіндегі тексерілген қаржылық есептіліктің негізіндегі Акционердің үлесіне Қордың шоғырландырылған таза кірісі

2

ROACE

%

Іске қосылған капиталдың рентабельділігі = (Таза кіріс + (сыйақы шығыстары *(1-салық мөлшерлемесі)))/орташа іске қосылған капитал (борыш + меншікті капитал)

3

Борыш/EBITDA

коэффициент

Қордың қаржылық орнықтылығы бойынша саясатқа сәйкес есептеу әдістемесі

4

NAV
Таза активтердің құны

млрд. теңге

= ∑(Компанияның нарықтық құны * иелік үлесі) + ∑(Компанияның теңгерімдік құны * иелік үлесі) + Корпоративтік орталықтың барлық активтері (қоржындық және қауымдастырылған компанияларға инвестицияларды қоспағанда) – Корпоративтік орталықтың міндеттемелері + Акционерге дивидендтер + Акционерге өзге бөлулер - Жарғылық капиталға Акционер салымдары
= ∑( Компанияның нарықтық құны * иелік үлесі) + ∑(Компанияның теңгерімдік құны * иелік үлесі) + Корпоративтік орталықтың барлық активтері (қоржындық және қауымдастырылған компанияларға инвестицияларды қоспағанда) –

1

2

3

4

4

NAV
Таза активтердің құны

млрд. теңге

Корпоративтік орталықтың міндеттемелері + [(Акционерге дивидендтер + Акционерге өзге бөлулер - Жарғылық капиталға Акционер салымдары) 2015 жылдан бастап жинақталғаны]
Компанияның нарықтық құны = Нарықтық капиталдандыру [акциялар саны * бір акцияның бағасы]
Компанияның теңгерімдік құны = (Барлық активтер (Нарықтық, егер болмаса, онда теңгерімдік) – Барлық міндеттемелер (Нарықтық, егер болмаса, онда теңгерімдік) – Қатысудың бақыланбайтын үлесі)

5

ROI

%

Инвестицияланған капиталдың кірістілігі = (инвестициялардан кірістер (алынған дивидендтерді қоса алғанда)/бастапқы инвестициялар) - 1

6

TSR

%

Акционердің жалпы кірістілігі = (акция бағасы соңына – акция бағасы басына + алынған дивидендтер – жарғылық капиталға салым) / акция бағасы басына

7

Акционерлерге дивидендтер

%

Дивидендтік төлемдер коэффициенті (2017 бағалау)= Есептік кезеңде төленген дивидендтер /кезең бойынша жеке таза пайда
Дивидендтік төлемдер коэффициенті (2028 жыл)= есептік кезеңде төленген дивидендтер / есептік кезеңде активтер қоржынынан алынған дивидендтер (жеке есептілік)

8

Корпоративтік басқару рейтингі

рейтинг

Қордың бекітілген әдістемесіне сәйкес


Об утверждении Стратегии развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

Постановление Правительства Республики Казахстан от 17 октября 2018 года № 656.

      В соответствии с подпунктом 3) пункта 2 статьи 7 Закона Республики Казахстан от 1 февраля 2012 года "О Фонде национального благосостояния" Правительство Республики Казахстан ПОСТАНОВЛЯЕТ:

      1. Утвердить прилагаемую Стратегию развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы.

      2. Признать утратившими силу:

      1) постановление Правительства Республики Казахстан от 14 сентября 2012 года № 1202 "Об утверждении Стратегии развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2012-2022 годы";

      2) пункт 9 изменений и дополнений, которые вносятся в некоторые решения Правительства Республики Казахстан, утвержденных постановлением Правительства Республики Казахстан от 25 мая 2013 года № 516 "О мерах по реализации Указа Президента Республики Казахстан от 22 мая 2013 года № 571 "О некоторых мерах по оптимизации системы управления институтами развития, финансовыми организациями и развития национальной экономики" (САПП Республики Казахстан, 2013 г., № 35, ст. 514).

      3. Настоящее постановление вводится в действие со дня его подписания.

      Премьер-Министр
Республики Казахстан
Б. Сагинтаев

  Утверждена
постановлением Правительства
Республики Казахстан
от 17 октября 2018 года № 656

Стратегия развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

Оглавление

      Введение

      1. Анализ текущей ситуации

      2. Миссия и видение

      3. Стратегические направления развития

Введение

      Стратегия развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" (далее – Фонд, АО "Самрук-Қазына") является долгосрочным стратегическим документом, в котором определена миссия Фонда по достижению целей, обозначенных Единственным акционером. Стратегия фундаментально согласуется с национальным развитием, целями, ключевыми экономическими задачами и подчеркивает важность Фонда как суверенного фонда в достижении целей развития Республики Казахстан.

      В 2012 году Фонд разработал свою первую Стратегию развития на 2012 – 2022 годы, которая была направлена на разрешение последствий мирового финансового кризиса, реализацию государственных инициатив и государственных программ, а также для оказания поддержки социальных инициатив Правительства Республики Казахстан. Благодаря эффективному управлению портфелем активов, Фонд способствовал вкладу в экономический рост и развитию экономики страны.

      На данный момент Фонд находится на важном этапе своего развития. За последние шесть лет с момента утверждения первой стратегии развития Фонда во внешней макроэкономической среде произошли изменения, которые оказали существенное влияние на реализацию стратегических целей Фонда. Поэтому формирование дальнейшей траектории развития Фонда должно быть определено с учетом стратегических направлений развития Республики Казахстан, глобальных и региональных трендов экономического развития и показателей эффективности и развития схожих суверенных фондов.

      На формирование стратегических целей Фонда существенное влияние оказывают три фактора:

      1. Новые национальные инициативы по экономическому росту Казахстана. Глава государства поставил перед нацией амбициозную цель по вхождению в тридцатку развитых стран в рамках "Стратегии "Казахстан-2050", определен Стратегический план развития Республики Казахстан до 2025 года, утверждена Государственная программа "Цифровой Казахстан", объявлено послание Главы государства "Третья модернизация Казахстана: глобальная конкурентоспособность". В стратегических документах страны определены главные критерии для экономического преобразования Казахстана – экономическая целесообразность принимаемых решений, доходы от инвестиций, диверсификация экономики и повышение качества жизни казахстанцев.

      2. Глобальные тренды развития суверенных фондов в части диверсификации портфеля. Глобально суверенные фонды национального благосостояния (далее – СФНБ) создаются для реализации различных стратегических задач в целях обеспечения стабильности в экономике, сохранения капитала и накопления благосостояния для будущих поколений, оптимизации национальных активов, экономической диверсификации, а также обеспечения устойчивого развития.

      СФНБ, такие как Temasek, Khazanah, Mubadala, ADIA (Abu Dhabi Investment Authority), KIA (Kuwait Investment Authority), чья операционная деятельность и стратегические цели сопоставимы с Фондом, и имеют высокую эффективность в части обеспечения долгосрочной доходности портфеля для акционера, используются для сравнения в качестве схожих фондов. Кроме того, роли СФНБ сосредоточены на диверсификации секторов в экономике, а также на географической диверсификации активов для минимизации концентрационных рисков портфеля инвестиций и обеспечения преумножения капитала для будущих поколений

      3. Стратегическая основа роли Фонда, как в Казахстане так и на международной арене. Стратегическая цель Казахстана по вхождению в 30-ку развитых стран мира ставит перед Фондом амбициозные цели и требует существенных преобразований для обеспечения глобальной конкурентоспособности. Необходимо принятие действенных мер по разрешению проблемных вопросов инвестиционного портфеля, улучшению эффективности деятельности и финансовой устойчивости национальных компаний. Это в дополнение к поиску новых инициатив для роста диверсификации портфеля и увеличению доходности для акционера, укреплению присутствия Республики Казахстан и Фонда на международной арене.

      Упомянутые выше факторы фундаментально определили стратегическое видение и цели Фонда на ближайшие десять лет. Стратегия развития Фонда на 2018 – 2028 годы (далее – Стратегия развития) предлагает внесение изменений в текущий портфель инвестиционных проектов и активов, пересмотр подходов для реинвестирования средств, обеспечение диверсификации доходов во избежание концентрационного риска, сохранения и преумножения благосостояния для будущих поколений.

      Стратегия развития также определяет стратегические этапы ее реализации. В краткосрочном периоде Фонд сосредоточит свое внимание на разрешении текущих вопросов по укреплению финансовой устойчивости, повышению рентабельности и конкурентоспособности портфельных компаний. В среднесрочной перспективе Фонд сфокусирует усилия на формировании диверсифицированного (по секторам экономики и географии) высокодоходного портфеля инвестиций и активов, как на территории Казахстана, так и за ее пределами. В долгосрочной перспективе Фонд планирует полностью перейти к активному и эффективному управлению диверсифицированным портфелем активов, с увеличением доли международных инвестиций для повышения доходности портфеля.

1. Анализ текущей ситуации

      1.1. Анализ внешней среды

      Фонд в своей деятельности руководствуется основными стратегическими экономическими документами, такими, как Стратегия "Казахстан-2050", Стратегическими планами развития Республики Казахстан до 2025 года и другие государственные программы развития, и нацелен на поддержку экономики Республики Казахстан посредством эффективного управления своим портфелем активов. Фонд устанавливает приоритеты по повышению операционной эффективности, конкурентоспособности и инвестиционной привлекательности, укреплению финансовой устойчивости портфельных компаний, а также формированию эффективного и диверсифицированного портфеля активов Фонда.

      В декабре 2012 года была представлена Стратегия "Казахстан-2050". Ее главной целью является вхождение Казахстана в 30-ку самых развитых стран мира, вступление в ряд стран Организации Экономического Сотрудничества и Развития (ОЭСР). Принятие решений на основе исключительно экономической целесообразности и долгосрочных интересов, а также использование уровня доходности инвестиций в качестве главной цели являются основой при принятии управленческих решений.

      В мае 2015 года обозначен План Нации "100 конкретных шагов", в январе 2017 года поставлена задача по обеспечению реализации Послания Главы государства "Третья модернизация Казахстана: глобальная конкурентоспособность", в рамках которой Глава Государства поручил создать новую модель экономического роста, которая повысит конкурентоспособность страны на мировой арене, создаст благоприятный инвестиционный климат для развития экономического потенциала и эффективности инвестиций.

      В декабре 2017 года Правительство Казахстана утвердило Государственную программу "Цифровой Казахстан", основной задачей которой обозначено повышение качества жизни жителей и конкурентоспособности экономики страны, за счет использования и развития цифровых технологий.

      В феврале 2018 года утвержден Стратегический план развития Республики Казахстан до 2025 года, где отмечается изменение роли Фонда. Фонд должен трансформироваться от роли исполнителя государственных инициатив и программ к роли современной высокоэффективной компании с коммерческими целями. Фонду необходимо обеспечить вклад в долгосрочное развитие страны, при этом, не вступая в противоречие с развитием частного сектора экономики Казахстана. Экономическая диверсификация, цифровая и технологическая модернизация, достижение высокого уровня корпоративного управления, передача активов в конкурентную среду, совершенствование подходов к инвестиционной деятельности должны стать основой дальнейшего развития Фонда.

      В марте 2018 года Глава государства озвучил обращение к народу Казахстана "Пять социальных инициатив Президента", в рамках которого определены масштабные социальные проекты для целей укрепления социального единства сообщества Казахстана.

      Приоритетная задача Казахстана по вхождению в 30-ку развитых стран мира ставит перед Фондом амбициозные задачи по достижению коммерческих целей, диверсификации портфеля инвестиций и поддержанию развития экономики Казахстана.

      Стратегия развития направлена на реализацию стратегических целей и направления развития Республики Казахстан (Приложение 1 к настоящей Стратегии развития, схема 1).

      1.2. Анализ внутренней среды

      С момента создания в 2008 году путем слияния АО "Фонд устойчивого развития "Қазына" и АО "Казахстанский холдинг по управлению государственными активами "Самрук", Фонд достиг значительных результатов в части вклада в развитие национальной экономики.

      Фонд успешно справился с задачами, возложенными Правительством Республики Казахстан, по поддержке и стабилизации финансового сектора во время финансового мирового кризиса 2008 года, в условиях существенного ослабления финансовых показателей Фонда, во многом связанных со снижением цен на сырьевые товары и ослаблением национальной валюты.

      За 2012 – 2017 годы Фонд и его портфельные компании обеспечили запуск ряда производственных объектов, а также осуществили строительство крупных социальных проектов. В 2012 году утвержден Кодекс корпоративного управления, в рамках которого Фонд и его портфельные компании усилили роль нового кодекса корпоративного управления, увеличили количество независимых директоров, и повысили эффективность принятия решений на уровне Советов директоров.

      В ноябре 2014 года Глава государства одобрил Программу Трансформации, в рамках которой отметил, что благосостояние страны сосредоточено в Фонде, Фонд является источником благополучия для людей Казахстана сегодня и в будущем. Развитие страны будет зависеть от того, насколько успешно Фонд завершит трансформацию. Тем самым обозначена ключевая роль Программы Трансформации для Казахстана.

      Кризис 2008 года, снижение экономического роста ключевых торговых партнеров, в частности, России и Китая, затем снижение цены на нефть в 2015 году повлекли за собой ослабление национальной валюты. Исторически финансовые результаты Фонда зависимы от цены на нефть, компании не готовы быстро реагировать на внешние факторы или оперативно оптимизировать бизнес. При этом, большая часть доходов портфельных компаний до сих пор регулируется антимонопольным органом, что ограничивает способность компаний обеспечивать рост секторов экономики.

      В части корпоративного управления, несмотря на положительный тренд в повышении общего уровня корпоративного управления в Фонде и портфельных компаниях, существует потребность в повышении эффективности работы, подотчетности и ответственности Советов директоров портфельных компаний перед Фондом, а также дальнейшее усиление роли независимых директоров.

      Результаты диагностики деятельности инвестиционных компаний выявили факторы, сдерживавшие их эффективность в части реализации проектов, такие как необходимость большего опыта в управлении крупными производственными проектами, отсутствие стратегических партнеров и сложности с финансированием проектов.

      В данной стратегии отражены текущие вызовы и зоны, требующие усиления со стороны Фонда и его портфельных компаний. Стратегические цели и задачи нацелены на разрешение текущих проблемных вопросов, усиление эффективности и финансовой устойчивости портфельных компаний, а также укрепление функций активного управления портфелем активов Фонда. Перед Фондом также стоят задачи по усилению человеческого капитала, как в части эффективного управления активами, инвестициями и проектами, так и в части поиска и привлечения стратегических партнеров и схожих суверенных фондов для дальнейшего обмена знаниями и сотрудничества.

      На текущий момент Фонд выполняет роль холдинга по управлению и повышению эффективности национальных компаний, а также диверсификации и развитию экономики. При этом инвестиционный портфель Фонда сконцентрирован только в экономике Казахстана и недостаточно диверсифицирован, что повышает концентрационные риски, как для Фонда, так и экономики страны в целом, что подтверждается последствиями финансового кризиса, приведшего к нестабильности группы компаний Фонда в 2008 году.

      В этой связи, Фонду необходимо, на примере других суверенных фондов, таких как Temasek и другие, развивать и защищать инвестиционный портфель от концентрационного риска и снижать зависимость от одной экономики и сырьевых рынков путем диверсификации портфеля для сохранения и преумножения доходности для акционера.

      1.3. Анализ сильных и слабых сторон в деятельности компании

      В результате анализа внутренней и внешней среды выявлены сильные и слабые стороны Фонда, а также существующие возможности и угрозы, которые представлены в таблице ниже.

Сильные стороны

Слабые стороны

1. Устойчивый портфель активов, имеющий значительную роль в национальной экономике.
2. Опытное руководство и команда с профессиональными возможностями.
3. Важный вклад в экономическое развитие Казахстана по привлечению потенциальных инвесторов.
4. Влияние на эффективность портфеля посредством дивестиций и реинвестиций.
5. Принятый Кодекс Корпоративного Управления на основе Объединенного Кодекса Великобритании.
6. Желание и готовность Фонда к изменениям.

1. Несвоевременное реагирование на внешние факторы.
2. Операционная неэффективность портфельных компаний, необходимость большего опыта в реализации крупных инвестиционных проектов.
3. Высокая долговая нагрузка портфельных компаний, усугубляемая девальвацией.
4. Конфликт социальных и коммерческих требований акционера Фонда.
5. Пассивное управление портфелем активов, недостаточно развитое "коммерческое" мышление.
6. Взаимоотношения с Правительством по-прежнему четко не разделены.

Возможности

Угрозы

1. Активная поддержка со стороны Правительства Республики Казахстан в области развития Фонда.
2. Наличие законодательства, наделяющего Фонд широкими полномочиями.
3. Потенциал возможностей роста на территории и за пределами Республики Казахстан.
4. Оптимизация процессов, возможности по цифровизации производственных процессов.
5. Дальнейшее совершенствование корпоративного управления, поддержка со стороны Правительства.

1. Снижение и продолжающаяся волатильность, зависимость портфеля от цен на сырьевые товары недостаточная диверсификация, риск концентрации портфеля, до того момента, пока портфель Фонда не будет диверсифицирован.
2. Глобальная неопределенность в связи с политическими событиями, снижение роста экономик крупных торговых партнеров как Россия и Китай.
3. Замедление внутреннего спроса и роста бизнеса.

2. Миссия и видение

      Миссия Фонда заключается в повышении национального благосостояния Республики Казахстан и обеспечении долгосрочной устойчивости для будущих поколений.

      Миссия – это общее видение для акционера и стейкхолдеров Фонда по вкладу Фонда в реализацию стратегических направлений развития Республики Казахстан.

      Видение к 2028 году определяет Фонд как инвестиционный холдинг, обеспечивающий высокие финансовые показатели, доходы от инвестиций и развивающий портфель на уровне ведущих суверенных фондов благосостояния. Достижение миссии и видения Фонда будет обеспечено через реализацию трех стратегических целей согласно Приложению 1 к настоящей Стратегии развития, схема 2.

3. Стратегические направления развития

      1) Эффективность компаний

      Одной из ключевых целей и мандатов Фонда является эффективное управление портфельными компаниями за счет выравнивания показателей эффективности с показателями ведущих мировых компаний аналогов в части операционной, производственной, финансовой эффективности, коммерческой деятельности и повышения доходности от вложенного капитала. Укрепление финансовой устойчивости, повышение операционной эффективности, повышение эффективности использования производственных активов, реализация Программы Трансформации станут первоочередными задачами для реализации данной стратегической цели. Фокусирование внимания Фонда на данную стратегическую задачу в краткосрочном периоде позволит повысить финансовую устойчивость, прибыльность и операционные показатели национальных компаний для создания фундамента для дальнейшего роста и обеспечения перехода Фонда к следующему этапу развития.

      2) Управление портфелем

      В целях эффективного управления портфелем Фонд планирует оптимизировать, реструктурировать текущий портфель активов и инвестиционных проектов, обеспечить диверсификацию за счет реинвестиций средств на территории Республики Казахстан и, в долгосрочной перспективе, на зарубежных рынках.

      Активное участие в Программе приватизации, инициированной Правительством Республики Казахстан, позволит портфельным компаниям снизить участие государственного сектора в экономике Казахстана, стимулировать развитие фондовых рынков страны, усилить корпоративное управление и развивать частный капитал.

      Сокращение юридических лиц в структуре активов Фонда, пересмотр текущего инвестиционного портфеля Фонда и портфельных компаний, перераспределение средств на обновленный портфель, а также выход из нестратегических активов Фонда позволит обеспечить дальнейшую ребалансировку и диверсификацию портфеля.

      Реинвестирование средств на новые проекты и активы Фонда, включая на международных рынках, позволит Фонду не только сохранить, но и преумножить благосостояние для будущих поколений и повысить доходность для акционера.

      Данная стратегическая цель, на примере развития лучших суверенных фондов, позволит Фонду перейти на следующий этап развития Фонда, к активному управлению портфелем, обеспечению ее диверсификации и сохранению, и преумножению благосостояния для будущих поколений. Фонд планирует завершить реализацию данной стратегической цели в среднесрочном и долгосрочном периодах.

      3) Устойчивое развитие

      Одной из основных задач Фонда является обеспечение соответствия своей деятельности и деятельности своих портфельных компаний принципам устойчивого развития, согласованности своих экономических, экологических и социальных целей для устойчивого развития и создания экономической стоимости в долгосрочной перспективе.

      В рамках данной стратегической цели Фонд планирует продолжать достижение высокого уровня в области корпоративного управления и устойчивого развития, повышать уровень корпоративного управления в Фонде и портфельных компаниях, наращивать кадровый потенциал, обеспечить внедрение основополагающих принципов меритократии, при реализации новых моделей поведения для "коммерческого" мышления и готовности к изменениям. В рамках новой стратегии также определено перенаправление спонсорских средств Фонда на нужды сообществ и реализация инициатив устойчивого развития.

      Фонд обеспечит приверженность принципам "зеленой" экономики и осуществит реализацию мероприятий и индикаторов Концепции по переходу Республики Казахстан к "зеленой экономике".

      Фонд понимает, что устойчивое создание стоимости и достижение стратегических целей в области корпоративного управления и устойчивого развития возможны благодаря надлежащему и ответственному поведению всех заинтересованных сторон. В целях сохранения баланса между интересами Фонда и общественности, взаимоотношения Фонда с заинтересованными сторонами будут строиться, основываясь на принципе уважения интересов и ожиданий широкого круга заинтересованных сторон, в том числе отдельных лиц и организаций, которые оказывают влияние на деятельность Фонда.

      Достижение целей в рамках реализации социально-значимых проектов не должно быть обеспечено за счет снижения эффективности портфельных компаний или эффективного управления портфелем, а наоборот, способствовать их реализации. Следуя опыту аналогичных суверенных фондов, Фонд будет сокращать свое участие в социальных проектах и направлениях деятельности, которые не приносят положительного и долгосрочного экономического эффекта.

      Стратегические цели по устойчивому развитию будут реализовываться на всем периоде исполнения стратегии, начиная с 2018 года.

      В результате достижения трех стратегических целей планируется обеспечение достижения стратегических результатов в части:

      1) увеличения доходности портфельных компаний;

      2) трансформации бизнеса портфельных компаний;

      3) эффективного управления уровнем долга;

      4) размещения акций портфельных компаний на фондовых рынках;

      5) диверсификации, эффективного и активного управления портфелем инвестиций путем выхода из нестратегических активов и реинвестиций средств в новые проекты/акции в Республике Казахстана и на зарубежных рынках;

      6) развития человеческого потенциала и талантов;

      7) внедрения лучших практик по корпоративному управлению;

      8) достижения результативности реализации инициатив по устойчивому развитию.

      Инвестиционные решения Фонда должны основываться исключительно на принципах коммерческой целесообразности, долгосрочных интересов и основного критерия эффективности – максимизации доходности и рентабельности инвестиций в долгосрочной перспективе.

      В конечном результате реализация Стратегии развития приведет к росту дивидендов для акционера и развитию экономики Республики Казахстан. Таким образом, результаты реализации Стратегии развития также будут соответствовать основным результатам деятельности других сопоставимых суверенных фондов.

      Для достижения видения Фонда и выполнения стратегических целей Фонд сосредоточится на исполнении четырех стратегических инициатив (Приложение 1 к настоящей Стратегии развития, схема 3), таких как:

      1) повышение рентабельности компаний;

      2) оптимизация структуры портфеля;

      3) диверсификация доходов;

      4) корпоративное управление и устойчивое развитие.

      Выбранные стратегические инициативы позволят Фонду достичь целевой модели стратегического инвестиционного холдинга путем постепенного перехода от текущего этапа развития к целевой модели через достижение кратко-, средне-, и долгосрочных целей по эффективному и активному управлению портфелем активов.

      Переход Фонда к модели стратегического инвестиционного холдинга, обеспечивающего создание и сохранение благосостояния для будущих поколений, предусматривает рассмотрение активов портфеля - портфельных компаний Фонда, в качестве инструментов инвестиций. Активно, эффективно управляемый и диверсифицированный портфель позволит Фонду достичь максимально возможного уровня доходности по портфелю в долгосрочном периоде.

      Жизненный цикл портфеля активов Фонда (кроме стратегических активов) состоит из четырех циклов:

      1) поиск новых инициатив/активов для целей диверсификации портфеля и/или инвестирования в коммерчески привлекательные проекты;

      2) развитие новых проектов/активов для целей создания операционной деятельности и/или увеличения их стоимости;

      3) оптимизация актива и подготовки актива к реализации;

      4) продажа актива/дивестиции с целью выхода из инвестиции полностью или частично с положительным возвратом на вложенный капитал для реинвестирования средств на новые инициативы/проекты/активы.

      Выбранные стратегические инициативы Фонда непосредственно связаны с жизненным циклом портфеля активов и позволят сфокусировать ресурсы для обеспечения достижения Видения и целей Фонда.

      Фонд обеспечит согласованность инициатив государства, отраженных в национальных стратегиях, стратегических планах развития и государственных программах, касающиеся деятельности портфельных компаний, со стратегиями развития портфельных компаний путем направления Фондом писем ожиданий акционера в портфельные компании.

      3.1. Повышение рентабельности компаний

      Повышение рентабельности портфельных компаний является одной из основных задач, в рамках которой планируется обеспечить ряд мер по укреплению финансовой устойчивости, повышению операционной эффективности, оптимизации и реинжинирингу бизнес-процессов, обеспечению синергии между портфельными компаниям Фонда и повышению инвестиционной привлекательности портфельных компаний.

      Инициатива является приоритетной для текущего портфеля активов в краткосрочном периоде и нацелена на создание фундамента для перехода к реализации инициативы по реструктуризации портфеля Фонда. В будущем инициатива может быть применена также по отношению к новому портфелю активов, которыми будет активно управлять Фонд через реализацию прав акционера.

      3.1.1. Укрепление финансовой устойчивости

      Меры по сохранению и укреплению финансовой устойчивости будут усилены в портфельных компаниях, где способность компаний развиваться осуществляется преимущественно за счет заемных средств финансирования.

      Фонд будет стимулировать портфельные компании:

      1) наращивать свободный поток денежных средств путем улучшения показателей операционной эффективности, EBITDA и эффективного распределения ресурсов на капитальные вложения и дальнейшее развитие компании;

      2) рационально управлять собственными и заемными средствами, тщательно анализировать экономическую целесообразность и риски неплатежеспособности при привлечении новых заемных обязательств;

      3) создавать оптимальный портфель инвестиционных проектов, в т.ч. финансируемых за счет заемных средств, с учетом ограниченности финансовых ресурсов и рисков финансовой устойчивости;

      4) обеспечивать системную работу по улучшению кредитного рейтинга портфельных компаний в целях снижения стоимости привлекаемых заемных средств.

      Данная задача позволит Фонду и портфельным компаниям эффективно управлять уровнем долга и структурой капитала, укрепить финансовую устойчивость и обеспечить гибкость в принятии управленческих решений при структурировании портфеля активов Фонда и дальнейшем росте портфельных компаний.

      3.1.2. Повышение операционной эффективности

      Фонд будет стимулировать портфельные компании к стремлению достичь показателей ведущих мировых компаний аналогов в части операционной, производственной и финансовой эффективности, которая, в свою очередь, влияет на уровень доходности и эффективное использование вложенного капитала.

      Меры, которые будут осуществлены, включают:

      1) выработку мер по контролю и оптимизации операционных затрат, повышению доходности по инвестициям путем обеспечения синергии между портфельными компаниями, увеличения экспортной составляющей в доходах, работы с государственными органами по дерегулированию тарифов, поиска новых источников для роста, анализа и улучшения цепочки создания стоимости производства;

      2) эффективное управление активами, в том числе обеспечение пост-мониторинга инвестиционных проектов и обеспечение выхода на проектные мощности производственных объектов;

      3) обновление оборудования, необходимого для модернизации производства, внедрения новых технологий, инноваций и инициатив по цифровизации производственных и корпоративных процессов при наличии положительного экономического эффекта;

      4) оптимизацию и реинжиниринг неэффективных корпоративных и производственных бизнес-процессов;

      5) оптимизацию организационных структур и уровней организационного управления в портфельных компаниях и их дочерних организациях.

      3.1.3. Реализация программы Трансформации

      Программа Трансформации Фонда включена в Стратегический план развития Республики Казахстан до 2025 года, в котором обозначена как ключевой фактор успеха стратегической роли Фонда в эффективном завершении процессов трансформации из квазигосударственных в высокотехнологичные и эффективные компании.

      Программа Трансформации является одной из основных программ Фонда по оптимизации процессов, преобразования деятельности портфельных компаний, повышению их операционной эффективности, построению эффективных инфраструктур для устойчивых изменений.

      Программа реализуется при помощи ряда конкретных инициатив. В дополнение к ряду инициатив по совершенствованию бизнес-процессов, упрощению корпоративной структуры, Программа требует также внесения изменений в образ мышления и нормы поведения сотрудников портфельных компаний и всех заинтересованных сторон, участвующих в Трансформации.

      В частности, в рамках Программы Трансформации продолжится процесс реинжиниринга и цифровизации бизнес-процессов, упрощение юридической структуры, вывод на первичные публичные размещения акций IPO портфельных компаний, внедрение управления изменениями и проектного подхода в портфельных компаниях.

      Цифровизация или цифровая трансформация будет одним из основных инициатив Программы, которая обеспечит перестройку и улучшение ключевых бизнес-направлений компаний за счет изменения подходов к решению бизнес-задач в коммерческой, производственной и управленческой деятельности с применением новых технологий, подходов нового поколения, а также развития новых цифровых услуг/продукций.

      Также, одной из основных задач Программы Трансформации является развитие человеческого капитала компаний через внедрение новых стандартов корпоративной культуры и ценностей, присущих компаниям мирового уровня.

      Реализация основных направлений Программы Трансформации ускорит процесс достижения стратегических целей по повышению эффективности и рентабельности компаний. Таким образом, итогом Программы Трансформации станет создание основы для постоянного совершенствования деятельности портфельных компаний, которая должна стать для компаний корпоративной нормой.

      3.2. Оптимизация структуры портфеля

      Оптимизация структуры портфеля является важным шагом для перехода Фонда к активному управлению портфелем инвестиций. Задачи по реструктуризации текущего портфеля активов Фонда, пересмотру инвестиционных проектов, сокращению количества юридических лиц и уровней управления активами и выходу из нестратегических активов позволят Фонду эффективно перераспределить свои ресурсы в целях повышения стоимости портфеля и увеличения ее доходности.

      3.2.1. Реализация Программы Приватизации

      Глава государства поставил задачу сократить присутствие государства в экономике до 15%, что предполагает необходимость вывода активов государственного и квазигосударственного секторов в конкурентную среду.

      Фонд участвует в повышении эффективности экономики Казахстана, снижении доли квазигосударственного сектора в экономике Казахстана через активное участие в Комплексном плане приватизации на 2016 – 2020 годы (далее – План) путем передачи своих активов, включенных в План, в конкурентную среду. Успешная реализация программы будет стимулировать повышение уровня корпоративного управления, развитие здоровой конкуренции в частном секторе, сокращение присутствия государства в конкурентных секторах экономики, улучшение инвестиционного климата Республики Казахстан, а также привлечение новых технологий в экономику страны и уменьшение государственного регулирования в бизнес-секторе.

      Фонд планирует участвовать в реализации Плана путем обеспечения публичного размещения на казахстанских и зарубежных фондовых рынках не менее 7 крупнейших портфельных компаний, реализации остальных активов, вошедших в План, а также ликвидации/реорганизации активов, не нашедших спроса со стороны частных инвесторов.

      Процессы передачи в конкурентную среду активов Фонда и портфельных компаний с учетом основных принципов корпоративного управления и прозрачности:

      1) продажа контроля в компаниях нересурсного сектора и блокирующего пакета в ресурсном/инфраструктурном секторах;

      2) разнообразие вариантов реализации активов или долей участия в активах;

      3) готовность активов к передаче в конкурентную среду активов Фонда и портфельных компаний;

      4) жесткое следование стандартам корпоративного управления;

      5) профессиональный менеджмент.

      Реализация Плана также позволит Фонду оптимизировать структуру своих активов, обеспечить привлечение капитала и трансферт технологий для развития компаний, стимулировать развитие фондового рынка Казахстана, наряду с повышением качества корпоративного управления, прозрачности и конкурентоспособности портфельных компаний.

      3.2.2. Сокращение юридических лиц в структуре

      Задачи по сокращению юридических лиц относятся к текущему портфелю активов Фонда, до момента начала инвестирования Фондом в акции/активы/проекты для целей активного управления портфелем инвестиций. При переходе Фонда к модели активного управления инвестиционным портфелем, методика расчета количества юридических лиц в Фонде должна измениться и применяться только по отношению к портфельным компаниям с контрольной долей владения.

      В целях оптимизации структуры активов Фонда и группы компаний портфельных компаний, Фонд планирует:

      1) разработать комплексный подход по оптимизации количества юридических лиц, который позволит регулярно анализировать и оптимизировать структуры юридических лиц на уровне Фонда и группы его портфельных компаний;

      2) определить критерии, в рамках которых создание новых юридических лиц будет ограничено.

      Фонд ставит своей задачей сохранить уровни в структуре активов группы Фонда не более 5 и количество юридических лиц не более 300.

      Сохранение оптимальной структуры активов, как на уровне Фонда, так и на уровне портфельных компаний позволит соответствовать лучшим практикам схожих фондов и позволит повысить конкурентоспособность, и быть гибкими при принятии управленческих бизнес решений и быстро реагировать на рыночные изменения внутренней и внешней среды.

      3.2.3. Пересмотр портфеля инвестиционных проектов

      В рамках данной задачи Фонд планирует пересмотреть текущий портфель инвестиционных проектов на уровне Фонда и его портфельных компаний.

      Инвестиционные проекты Фонда и его портфельных компаний должны основываться исключительно на принципах коммерческой целесообразности и долгосрочных интересов, и возвратности капитала.

      Пересмотр портфеля инвестиционных проектов, критическая оценка их финансовых моделей, включая структуру финансирования, доступность средств для финансирования, переоценка допущений позволят Фонду и его портфельным компаниям по результатам анализа:

      1) исключить из портфеля неперспективные, неприбыльные проекты;

      2) перераспределить ресурсы компании на обновленный инвестиционный портфель проектов с учетом ограниченности ресурсов для финансирования и рисков финансовой устойчивости, и уровня положительного влияния проектов на экономические параметры портфеля проектов.

      Внедрение портфельного подхода к инвестициям позволит Фонду и портфельным компаниям эффективно управлять портфелем и обеспечивать создание долгосрочной стоимости в условиях конкурентной и быстро меняющейся среды и рыночных возможностей. Портфельный подход подразумевает:

      1) формирование целостного взгляда на портфель активов и/или инвестиционных проектов для реализации стратегических целей при условии ограниченности ресурсов;

      2) принятие решения об инвестициях в актив/проект на основании поэтапного утверждения (stage-gate process);

      3) тщательный отбор, установление приоритетов, перераспределение доступных ресурсов с целью выбора инвестиций, наиболее подходящих нуждам портфеля, а также выход из инвестиций, в соответствии со стратегическими целями и приоритетами Фонда и рыночными возможностями;

      4) формирование оптимального портфеля активов/проектов с учетом приоритезации, доступности источников финансирования и уровня прибыльности.

      3.2.4. Выход из нестратегических активов

      Для целей активного, эффективного управления портфелем инвестиций и перераспределения ресурсов в портфеле, Фонд не исключает возможность выхода из активов, не являющихся стратегическими (стратегическим активом для Фонда являются компании, определенные в соответствии с Постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 июня 2008 года №651) для портфеля Фонда, в том числе путем привлечения стратегических партнеров. Фонд сохранит маржинальную долю участия в активах, которые имеют важность в части национальной безопасности, и/или имеющих на балансе ресурсные стратегические объекты.

      Привлечение стратегических партнеров для портфельных компаний Фонда, а также инвестиционных проектов портфельных компаний открывают доступ к новым технологиям, опыту и компетенциям, возможностям объединения ресурсов участников партнерства и вхождению на новые рынки услуг. Привлечение стратегических партнеров необходимо для участия в проектах и отраслях, где опыт, знания и компетенции ограничены и/или отсутствует практический опыт реализации аналогичных проектов.

      В соответствии с жизненным циклом портфеля активов, Фонд регулярно будет проводить операции по продаже нестратегических активов/дивестиции с целью выхода из инвестиции полностью или частично с положительным возвратом на вложенный капитал для высвобождения капитала для дальнейшего развития портфеля и реинвестирования средств на новые инициативы/проекты/активы.

      При принятии решения о выходе из актива Фонд учитывает развитость отрасли, сформированность актива, рыночные условия и потенциал для увеличения доходности инвестиций.

      3.3. Диверсификация доходов

      Активное управление активами позволит Фонду повысить доходность портфеля, обеспечить ее диверсификацию в различные отрасли, отдавая приоритет активам/проектам с потенциальным мультипликативным эффектом для экономики Казахстана и с большой доходностью.

      3.3.1. Ребалансировка инвестиционного портфеля

      Выбор оптимальной и диверсифицированной структуры портфеля позволит Фонду в долгосрочной перспективе уменьшить волатильность портфеля, повысить устойчивость доходов, обеспечить новыми инвестиционными возможностями, и избежать концентрационных рисков.

      В целях формирования диверсифицированного портфеля Фонд планирует определить стратегический целевой портфель активов Фонда на 10 летний период с ожидаемыми параметрами распределения активов по географии, секторам экономики и видам активов. Целевой портфель определяет условный профиль Фонда по риску (риск на возвратность), доступности финансирования для инвестирования в долгосрочные активы, приоритетности отраслей и стран для инвестирования. При этом, Фонд не будет устанавливать лимиты инвестирования по отраслям, классам активов или географии инвестиций. Как владелец активов Фонд оставляет за собой право балансировать портфель и иметь полную гибкость в ее изменении, исходя из рыночной ситуации и/или возникновения возможностей для роста портфеля.

      Тактическое распределение активов будет осуществляться на регулярной основе (возможно ежегодно), принимая во внимание существенные изменения рыночных, макроусловия и параметры доходности портфеля. Параметры по уровню риска и возвратности инвестиций будут определены уполномоченными органами Фонда. С учетом тактических решений по перераспределению портфеля, принимаемых на ежегодной основе, Фонд в установленном законодательством порядке будет принимать решение о частичной или полной продаже долей (акций) в портфельных компаниях для перенаправления средств в альтернативные инвестиционные активы. Исключением являются стратегические активы, определенные в соответствии с Постановлением Правительства РК от 30 июня 2008 года №651, в отношении которых могут приниматься решения о реализации доли участия (акций) в установленном порядке.

      Для формирования стратегического целевого портфеля, а также осуществления тактического распределения активов необходима разработка стратегии финансирования, которая в том числе будет включать в себя поступления от регулярной купли/продажи активов, перенаправления дивидендов от деятельности существующих портфельных компаний на новые инвестиции, и заемные средства.

      3.3.2. Инвестиции в Республике Казахстан

      Фонд осуществляет инвестиции в пределах Республики Казахстан с учетом ограничений, установленных законодательными актами Республики Казахстан, и не препятствующих развитию частного сектора.

      Фонд самостоятельно принимает инвестиционные решения по одобрению инвестиции в пределах Республики Казахстан с учетом соответствия критериям по:

      1) приверженности принципу "желтых страниц";

      2) доходности на собственный капитал не менее стоимости собственного капитала (IRR>CoE) для получения финансовых выгод и максимизации доходов для акционеров;

      3) развитию различных секторов экономики Казахстана, оказанию мультипликативного эффекта на внутреннюю экономику, стимулированию деятельности частного бизнеса и развития смежных отраслей;

      4) развитию проектов стратегического значения для экономики Казахстана, ориентированных на развитие приоритетных секторов экономики, в соответствии с ключевыми государственными программами;

      5) развитию проектов и отраслей, привлекательных и перспективных с коммерческой точки зрения (в т.ч. мегатренды);

      6) соинвестиций со стратегическими партнерами, такими, как транснациональные корпорации, ведущие финансовые учреждения и институты развития и т. д., которые, в том числе способны обеспечить трансфер технологий, инноваций и знаний в Республику Казахстан;

      7) соблюдению принципов устойчивого развития;

      8) созданию устойчивой долгосрочной стоимости.

      При принятии решения об осуществлении инвестиций Фонд будет планировать стратегию выхода, в том числе при наличии ограничений по участию квазигосударственного сектора в проектах в рамках принципов "желтых страниц". При принятии окончательного решения о выходе из инвестиций/проекта/актива будут учитываться развитость отрасли, сформированность актива, рыночные условия и потенциал для увеличения доходности инвестиций.

      Фонд и его портфельные компании не будут осуществлять низкорентабельные проекты. В исключительных случаях, во исполнение решения Единственного акционера – Правительства Республики Казахстан, принятых по поручениям Президента Республики Казахстан, Фонд может финансировать реализацию таких проектов с учетом финансовой устойчивости Фонда и его портфельных компаний путем признания расходов в качестве прочих распределений акционеру в соответствии с требованиями международных стандартов по финансовой отчетности. При этом стоимость таких проектов будет предварительно определена Фондом совместно с Правительством Республики Казахстан.

      3.3.3. Инвестиции за пределами Республики Казахстан

      В среднесрочной и долгосрочной перспективе Стратегия развития предусматривает распределение инвестиций за пределами Республики Казахстан, не связанных с национальной экономикой и промышленностью, с целью повышения доходности, сохранения благосостояния посредством диверсификации.

      Целями данных инвестиций будут являться:

      1) обеспечение диверсификации нефтяных доходов для долгосрочной финансовой стабильности;

      2) избежание риска концентрации инвестиций в одной экономике и в одном секторе для усиления доходности в целом по портфелю, которая по-прежнему будет приоритизировать внутренние инвестиции в Казахстане;

      3) увеличение финансовых доходов от инвестиций;

      4) избежание вытеснения частных инвесторов из внутреннего рынка Казахстана;

      5) создание резерва – "подушки безопасности" для будущих поколений путем сохранения и приумножения доходов от международных инвестиций;

      6) интеграция/синергия международных инвестиций с развитием секторов экономики Казахстана, привлечение технологий и трансфер знаний;

      7) укрепление присутствия и имиджа Республики Казахстан и Фонда на инвестиционной арене международного уровня.

      Приоритетом при осуществлении международных инвестиций является высокая доходность от инвестиций, которые могут быть потенциально скорректированы на измеримые социальные-экономические блага.

      Фонд планирует поэтапный переход к осуществлению данных инвестиций посредством:

      1) инвестирования средств через внешних управляющих фондов;

      2) соинвестиций с частными компаниями, корпорациями, в том числе в рамках межправительственных соглашений, а также с другими суверенными фондами;

      3) прямых инвестиций в различные отрасли и страны со стратегической привязкой к местной экономике.

      Фонд будет управлять международными инвестициями через создание отдельного пула инвестиций и оперирование согласно правилам изъятия средств и политики дивидендов от международных инвестиций, определяемых Советом по управлению Фондом. Уровень рисков, приемлемых для международных инвестиций, приоритетные сектора и экономики, классы активов, а также требуемые уровни по ликвидности инвестиций будут определяться, утверждаться Советом директоров и регулярно обновляться уполномоченными органами Фонда, в том числе в рамках формирования стратегического целевого портфеля активов Фонда.

      Для успешной реализации международных инвестиций Фонд будет создавать партнерские отношения с ведущими суверенными фондами, а также другими инвестиционными компаниями и фондами для осуществления совместных прямых инвестиций, которые в конечном итоге будут иметь стратегическую привязку к отраслям промышленности Казахстана.

      3.4. Корпоративное управление и устойчивое развитие

      Инициативы устойчивого развития, корпоративное управление и корпоративная культура являются основой устойчивого развития и критическими факторами, влияющими на стоимость портфеля.

      3.4.1. Корпоративное управление

      В целях обеспечения эффективного управления активами, повышения инвестиционной привлекательности и успешного выполнения функции активного инвестора Фонду необходимо продолжить внедрение в Фонде и в портфельных компаниях передового опыта корпоративного управления в соответствии с рекомендациями Организации экономического сотрудничества и развития (далее - ОЭСР) по корпоративному управлению.

      Взаимоотношения между Правительством, Фондом и портфельными компаниями должны осуществляться согласно нормам законодательства Республики Казахстан, уставов Фонда и портфельных компаний и Кодекса корпоративного управления Фонда. Правительство разграничивает свои полномочия как единственного акционера Фонда и полномочия, связанные с государственным регулированием.

      Единственный акционер Фонда по отношению к Фонду, а также Фонд по отношению к своим портфельным компаниям участвуют в управлении Фондом и портфельными компаниями посредством реализации функций и прав акционера (участника) через Советы директоров/Наблюдательные органы и через установление целевых показателей деятельности, без вмешательства в операционную деятельность. Вовлечение в операционную деятельность портфельных компаний Фонд осуществляет только в случаях системного невыполнения стратегических целей и задач портфельных компаний.

      Должна быть продолжена работа по усилению составов Советов директоров/Наблюдательных советов портфельных компаний, должен соблюдаться баланс навыков, опыта, знаний, обеспечивающих повышение качества экспертизы, принятие независимых, объективных и эффективных решений в интересах компании и с учетом справедливого отношения к акционерам. Представители государственных органов – члены Советов директоров портфельных компаний должны быть постепенно выведены из составов Советов директоров портфельных компаний в соответствии со стандартами ОЭСР.

      Ответственность и подотчетность Советов директоров/Наблюдательных Советов за достижение стратегических целей и задач, а также эффективность проведения заседаний Советов директоров/Наблюдательных Советов должны быть усилены. Фонд ежегодно будет проводить заслушивания Совета директоров/Наблюдательных советов портфельных компаний, в рамках которого будут оценены результаты достижений стратегических целей, задач и ожиданий акционера.

      Право назначения руководителей портфельных компаний через Советы директоров, в соответствии с принципами ОЭСР является одним из основных инструментов доступных Фонду для управления портфельными компаниями.

      3.4.2. Развитие человеческого капитала

      Во исполнение стратегических целей и задач Фонд обеспечит использование лучших практик по развитию персонала в Фонде и портфельных компаниях за счет формирования эффективной корпоративной культуры, внедрения основополагающих принципов меритократии, трансформации людей и внедрения новых моделей поведения для "коммерческого" мышления и готовности к изменениям.

      Менеджмент Фонда и портфельных компаний должны задавать тон и поддерживать корпоративную культуру высокой производительности, ответственности и результативности, где сотрудники компаний думают и действуют как владельцы активов, разделяя прибыли и убытки вместе с акционерами в целях обеспечения реализации миссии и видения компаний.

      Необходимо создание культуры, где вознаграждение основывается на показателях производительности и результативности, и долгосрочных планах мотивации работников. Для обмена опытом и развития компетенций необходимо привлечение специалистов с международным опытом, но с обязательным компонентом передачи/трансфера знаний для развития местного персонала и подготовки преемников.

      Для привлечения, удержания талантов и специалистов высокой квалификации Фонду необходимо повысить свою привлекательность в качестве лучшего работодателя, формируя единое целостное предложение для существующих и привлекаемых сотрудников, такие как конкурентоспособное вознаграждение, привязанное к достижению целей, персональные планы развития и повышение вовлеченности персонала.

      Для реализации стратегической инициативы "Диверсификация доходов" в части инвестиций в Республику Казахстан и за ее пределами, требуется усиление компетенций по активному управлению инвестиционным портфелем, взаимоотношениям с инвестиционными банками, due-diligence, управлению международными сделками, осуществлению прямых инвестиционных сделок, управлению инвестиционными проектами и проектному подходу. Необходимо усиливать коммерческие навыки персонала, включая, но, не ограничиваясь изучением опыта эффективного управления портфелем инвестиций ведущих суверенных фондов. Усиление компетенций по инвестициям должно происходить постепенно, начиная с 2018 года, для полноценного перехода к активному управлению портфелем уже в среднесрочном периоде, но не позднее 2021 года.

      3.4.3. Спонсорская деятельность и социальная ответственность

      В целях участия Фонда в социально-экономической жизни населения и обеспечения процветания Республики Казахстан Фонд продолжит свою деятельность в части оказания спонсорской и благотворительной деятельности.

      Текущее распределение узконаправленной спонсорской и благотворительной помощи должно быть пересмотрено и приоритезировано исходя из потребности общества. Опираясь на лучшие практики, Фонд будет финансировать социальные проекты, направленные на здравоохранение, образование, профессиональное развитие молодежи, развитие сообщества, окружающей среды, искусства и наследия культуры и знаний, исследования, инновации, науку и технологии, на поддержку обездоленных лиц и семей.

      Фонд социального развития "Samruk-Kazyna Trust" является попечителем Фонда в сфере социальной ответственности, который будет проводником реализации благотворительных проектов и программ, направленных на решение важных вопросов населения от имени группы Фонда, в частности, помощь людям и общественности в социальном и медицинском секторах, развитие культурного сообщества и человеческого потенциала, укрепление связей между социальными группами.

      3.4.4. Инициативы устойчивого развития

      Фонд и его портфельные компании осознают важность своего влияния на экономику, экологию и общество и, стремясь к росту долгосрочной стоимости, обеспечивают свое устойчивое развитие в долгосрочной перспективе, соблюдая баланс интересов заинтересованных сторон. Подход ответственного, продуманного и рационального взаимодействия с заинтересованными сторонами будет способствовать устойчивому развитию Фонда и его портфельных компаний.

      Глобальные факторы, влияющие на устойчивое развитие, неизбежно приведут к ограничениям, трудностям и рискам в процессе ведения бизнеса в целом. Основная задача Фонда – не только обеспечить выживание в высоко-рискованных условиях с помощью надлежащего прогнозирования и планирования, но и превратить риски в возможности и подготовиться к непредвиденному будущему.

      Исходя из внешней и внутренней оценки, в целях эффективного и успешного управления экономическими, экологическими и социальными аспектами, Фонд будет реализовывать инициативы в области устойчивого развития в следующих направлениях:

      1) внедрение высоких этических стандартов и построение корпоративной культуры, основанной на доверии;

      2) инвестирование в человеческий капитал и получение конкурентоспособных знаний;

      3) укрепление репутации, брэнда и повышение прозрачности;

      4) внедрение передовых стандартов и дальнейшее совершенствование корпоративного управления;

      5) повышение финансовой устойчивости;

      6) содействие ответственным закупкам и интеграции принципов (далее – ESG) в инвестиционную деятельность;

      7) создание и поддержание культуры здоровья и безопасности;

      8) обеспечение экологической устойчивости.

      Для обеспечения ясности и прозрачности своей деятельности для всех заинтересованных сторон, Фонд и портфельные компании ежегодно публикуют отчетность в области устойчивого развития в соответствии с Руководством по отчетности в области устойчивого развития (далее – GRI).

      3.5. Источники финансирования

      В соответствии со своими операционными принципами Фонд нацелен на использование собственных средств и традиционных рыночных механизмов для привлечения капитала, и кредитного финансирования для проектов, создающих стоимость для портфеля. Вне зависимости от объема инвестиций, структура финансирования проектов будет обусловлена целью Фонда сохранить финансовую устойчивость портфеля и низкую стоимость заемных средств за счет повышения кредитного рейтинга, определяемого международными рейтинговыми агентствами.

      Для реализации инвестиционных планов и достижения целей по портфелю Фонд будет использовать все доступные источники денежных средств, включая:

      1) собственные средства;

      2) дивиденды от портфельных компаний;

      3) средства от будущих публичных размещений акций компаний в рамках Программы Приватизации;

      4) средства от дивестиции – реализации компаний (долей в компаниях) при решениях о выходе из инвестиций;

      5) заемные средства, привлеченные на внутренних и международных рынках капитала;

      6) внутригрупповое финансирование;

      7) средства Национального фонда Республики Казахстан в соответствии с Концепцией формирования и использования средств Национального Фонда Республики Казахстан, утвержденной Указом Президента Республики Казахстан от 8 декабря 2016 года, №385;

      8) дополнительный капитал от акционера Фонда.

      Привлечение заемного финансирования должно осуществляться с учетом риск-аппетита Фонда и при условии сохранения финансовой устойчивости Фонда.

      3.6. Этапы реализации стратегических целей и инициатив

      Согласно верхнеуровневой дорожной карте по реализации стратегии развития АО "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы (Приложение 2 к настоящей Стратегии развития), в краткосрочном периоде до 2021 года Фонд сфокусирует свое внимание на повышении эффективности и рентабельности компаний. Это позволит Фонду создать фундамент для дальнейшего роста и перехода на следующий этап.

      В среднесрочном периоде до 2024 года Фонд сосредоточится на завершении оптимизации структуры портфеля, при этом некоторые инициативы будут начаты уже в 2018 году. Дивестиции из текущего портфеля и реинвестиции этих средств (на территории Республики Казахстан с 2018 года, за пределами Республики Казахстан с 2019 – 2020 годов) начнутся в краткосрочном периоде, и к 2024 году необходимо обеспечение полного перехода к активному управлению инвестиционным портфелем Фонда.

      В долгосрочной перспективе к 2028 году Фонд обеспечит полноценный переход к диверсификации доходов и портфеля путем активного инвестирования как внутри Казахстана, так и на зарубежных инвестиционных рынках.

      Корпоративное управление и устойчивое развитие являются одними из ключевых компонентов реализации Стратегии развития, которые будут реализованы на всем периоде реализации Стратегии, с 2018 по 2028 годы.

      3.7. Ожидаемые результаты

      Фонд будет проводить регулярный мониторинг достижения поставленных целей с использованием следующих стратегических ключевых показателей деятельности (далее – КПД) согласно Методике расчета стратегических КПД до 2028 года (Приложение 3 к настоящей Стратегии развития):

Стратегическая цель

Стратегические инициативы

КПД

2017 оценка

Целевое значение

2020

2024

2028

Эффективность компаний

1.Повышение рентабельности компаний

Чистый доход, млрд. тенге

530

>900

не применим

не применим

Рентабельность задействованного капитала ROACE, %

6,1

>7,0

не применим

не применим

Долг/EBITDA

5,0

4,0х

3,0х

не применим

Управление портфелем

2.Оптимизация структуры портфеля
3.Диверсификация доходов

Стоимость чистых активов (NAV), рост в %

5% среднегодовой темп роста за 2015-2017

8% среднегодовой темп роста за 2015-2020

8% среднегодовой темп роста за 2015-2024

не применим

ROI, %

не применим

> CoE на 31.12.2019

> CoE на 31.12.2023

> CoE на 31.12.2027

Совокупный доход акционеров (TSR), %

не применим

не применим

не применим

Средневзвешенная инфляция +4% за 2025-2028

Дивиденды акционерам, %

13,6

не применим

не применим

20

Устойчивое развитие

4.Корпоративное управление и устойчивое развитие

Рейтинг корпоративного управления

В

ВВ

А

АА

      Примечание:

      КПД "Чистый доход" рассчитан на базе текущих экономических параметров (цена на нефть 2018-2019 – 55$/баррель, 2020 - 60$/баррель; уран 2018 – 2019 - 85USD/фунт U3O8, 2019 – 22,77USD/фунт U3O8, 2020 – 24,26USD/фунт U3O8; обменный курс 340 тенге/доллар США), утвержденных параметрах Программы Приватизации (допущения по публичным размещениям акций (IPO) АО "НАК "Казатомпром", АО "Эйр Астана"), без учета новых дивестиции.

      КПД "Доходность инвестированного капитала (ROI)" рассчитывается только в случае выхода Фонда из портфельных компаний или инвестиционных проектов.

      КПД "Совокупный доход акционеров (TSR)" применяется с 2025 года.

      КПД "Дивиденды акционерам" применяется с 2025 года. По оценке 2017 года – дивиденды, выплаченные Фондом на базе отдельной финансовой отчетности Фонда. В 2028 году расчет дивидендов к уплате рассчитывается на базе фактически полученных агрегированных дивидендов от портфельных компаний и портфеля инвестиций Фонда за отчетный период.

  Приложение 1
к Стратегии развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

Схемы, поддерживающие выводы и предложения Стратегии развития АО "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

      Схема 1. Роль Фонда в реализации государственных программ и стратегических планов

     



      Схема 2. Миссия, видение и стратегические цели

     



      Схема 3. Стратегические инициативы

     



  Приложение 2
к Стратегии развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

Верхнеуровневая дорожная карта по реализации стратегии развития АО "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

     



  Приложение 3
к Стратегии развития акционерного общества "Фонд национального благосостояния "Самрук-Қазына" на 2018 – 2028 годы

Методика расчета стратегических КПД до 2028 года

КПД

Единица измерения

Методика расчета

1

2

3

4

"1

Чистый доход

млрд. тенге

Консолидированный чистый доход Фонда на долю Акционера на основании аудированной финансовой отчетности за отчетный период

ә2

ROACE

%

Рентабельность задействованного капитала = (Чистый доход + (расходы на вознаграждение *(1-ставка налога)))/средний задействованный капитал (долг + собственный капитал)

і3

Долг/EBITDA

коэффициент

Методика расчета согласно Политике по финансовой устойчивости Фонда

44

NAV – Стоимость чистых активов

млрд. тенге

= ∑(Рыночная стоимость компании * доля владения) + ∑( Балансовая стоимость компании * доля владения) + Всего активы корпоративного центра (за исключением инвестиций в портфельные и ассоциированные компании) – Обязательства корпоративного центра + Дивиденды Акционеру + Прочие распределения Акционеру - Вклады в уставной капитал от Акционера
= ∑(Рыночная стоимость компании * доля владения) + ∑( Балансовая стоимость компании * доля владения) + Всего активы корпоративного центра (за исключением инвестиций в портфельные и ассоциированные компании) – Обязательства корпоративного центра +

ң4

NAV – Стоимость чистых активов

млрд. тенге

[(Дивиденды Акционеру + Прочие распределения Акционеру - Вклады в уставной капитал от Акционера) кумулятивно начиная с 2015 года]
Рыночная стоимость компании = Рыночная капитализация [количество акций * цена за акцию]
Балансовая стоимость компании = (Всего Активы (рыночная, если нет то балансовая) – Всего Обязательства (Рыночная, если нет то балансовая) – Неконтрольная доля участия)

55

ROI

%

Доходность инвестированного капитала = (доходы от инвестиций (включая полученные дивиденды)/первоначальные инвестиции) - 1

66

TSR

%

Общая доходность акционера = (цена акции на конец – цена акции на начало + дивиденды полученные – вклад в уставный капитал) / цена акции на начало

77

Дивиденды акционерам

%

Коэффициент дивидендных выплат (2017 оценка)= Дивиденды выплаченные за отчетный период/отдельная чистая прибыль за период
Коэффициент дивидендных выплат (2028 год)= дивиденды выплаченные за отчетный период/дивиденды, полученные от портфеля активов за отчетный период (отдельная отчетность)

88

Рейтинг корпоративного управления

рейтинг

Согласно утвержденной методике Фонда